4 . حسادت و خودخواهى مرد ( ريشهء اخلاقى ) .
5 . عادت زنانگى زن و احساس او به اينكه در خلقت از مرد چيزى كم دارد ، به علاوهء مقررات خشنى كه در زمينهء پليدى او و ترك معاشرت با او در ايام عادت وضع شده است ( ريشهء روانى ) .
علل نامبرده يا به هيچ وجه تأثيرى در پيدا شدن حجاب در هيچ نقطه از جهان نداشته است و بىجهت آنها را به نام علت حجاب ذكر كردهاند و يا فرضاً در پديدآمدن بعضى از سيستمهاى غيراسلامى تأثير داشته است در حجاب اسلامى تأثير نداشته است يعنى حكمت و فلسفهاى كه در اسلام سبب تشريع حجاب شده ، نبوده است .
همانطور كه ملاحظه مىشود مخالفان حجاب گاهى آن را زاييدهء يك طرز تفكر فلسفى خاص دربارهء جهان و لذات جهان معرفى مىكنند و گاهى ريشهء سياسى و اجتماعى براى آن ذكر مىكنند و گاهى آن را معلول علل اقتصادى مىدانند و گاهى جنبههاى خاص اخلاقى يا روانى را در پديد آمدن آن دخالت مىدهند .
ما هر يك از اين علل را ذكر و سپس انتقاد مىكنيم و ثابت مىكنيم كه اسلام در فلسفهء اجتماعى خود به هيچ يك از اين جهات نظر نداشته است و هيچ يك از آنها با مبانى مسلّم و شناخته شدهء اسلام وفق نمىدهد و در خاتمه به يك علت اساسى اشاره مىكنيم كه از نظر ما موجّه ترين آنها به شمار مىرود .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 396
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٩٦