شرايط و امكانات ديگر
گذشته از شرط عدالت ، شرايط و تكاليف ديگرى نيز متوجه مرد است . همه مىدانيم كه زن مطلقاً يك سلسله حقوق مالى و استمتاعى به عهدهء مرد دارد . مردى حق دارد آهنگ چندهمسرى كند كه امكانات مالى او به او اجازهء اين كار را بدهد .
شرط امكان مالى در تك همسرى نيز هست . اكنون فرصتى نيست كه وارد اين بحث بشويم .
امكانات جسمى و غريزى نيز به نوبهء خود شرط و واجب ديگرى است . در كافى و وسائل از امام صادق روايت شده است كه فرمود :
« هركس گروهى از زنان نزد خود گرد آورد كه نتواند آنها را از لحاظ جنسى اشباع نمايد و آنگاه آنها به زنا و فحشاء بيفتند ، گناه اين فحشاء به گردن اوست . » .
تاريخچههاى حرمسراها داستانها ذكر مىكنند از زنان جوانى كه از لحاظ غريزه تحت فشار قرار مىگرفتند و مرتكب فحشاء مىشدند و احياناً پشت سر آن فحشاءها كشتارها و جنايتها واقع مىشد .
خوانندهء محترم از مجموع هفت مقالهاى كه در بارهء چندهمسرى نوشتيم ، كاملًا به ريشه و علل و موجبات تعدد زوجات و اينكه چرا اسلام آن را نسخ نكرد و چه شرايط و حدود و قيودى براى آن قائل شد كاملًا آگاه گشت ؛ برايش روشن شد كه اسلام با تجويز تعدد زوجات نخواسته است زن را تحقير كند ، بلكه از اين راه بزرگترين خدمت را به جنس زن كرده است . اگر تعدد زوجات ، مخصوصاً در شرايط فزونى نسبى عدد زنان آمادهء ازدواج بر مردان آمادهء ازدواج - كه هميشه در دنيا بوده و هست - اجازه داده نشود ، زن به بدترين شكلى ملعبهء مرد خواهد شد ؛ رفتار مرد با او از يك كنيز بدتر خواهد بود ، زيرا انسان در مقابل يك كنيز لااقل اين اندازه تعهد مىپذيرد كه فرزند او را فرزند خود بداند اما در مقابل معشوقه و رفيقه اين اندازه تعهد هم ندارد .