يادداشت « تحريفات در واقعهء تاريخى عاشورا » 1 . تحريف از مادهء حرف است و به معنى منحرف كردن و كج كردن يك چيز از مسير و مجراى اصلى است .
تحريف بر دو نوع است : لفظى و قالبى و پيكرى ، ديگر معنوى و روحى ؛ همچنانكه صنعت مغالطه نيز بر دو قسم است : لفظى و معنوى .
تحريف و مغالطه سابقهء تاريخى دارد . قرآن كريم از تحريف كتب آسمانى گذشته سخن مىگويد كه در ورقههاى « تحريف كلمه » يادداشت كرديم « 1 » تحريف همانطور كه از نظر نوع بر دو قسم است : لفظى و معنوى ، از نظر عامل يعنى محرِّف نيز بر دو قسم است : يا از طرف دوستان است يا از طرف دشمنان . به عبارت ديگر يا منشأش جهالت دوستان است و يا عداوت دشمنان . همچنانكه از نظر موضوع يعنى محرَّفٌ فيه نيز بر چند قسم است : يا در يك امر فردى و بىاهميت است مانند يك نامهء خصوصى ، و يا در يك اثر با ارزش ادبى است ، و يا در يك سند تاريخى اجتماعى است مثل جعل كتابسوزى اسكندريه ، و يا در يك سند اخلاقى و تربيتى و اجتماعى است .
هامش
( 1 ) . [ مطالب اين ورقهها در سلسله يادداشتها به چاپ خواهد رسيد . ]