بايد كشته و نابود گردند ! » ( طبرى ، جلد 4 ، ص 352 ) .
هند زن يزيد وقتى كه از ماجرا آگاه شد خود را در لباس مخصوص مستور كرد و از اندرون خانه به مجلس مردان آمد و گفت : آيا اين سر حسين فرزند فاطمه است ؟ يزيد گفت : آرى ، سر حسين فرزند فاطمه است . تو براى او گريه و عزادارى كن . خدا بكشد ابن زياد را كه در كشتن او تعجيل كرد . ( طبرى ، جلد 4 ، ص 356 ) .
به نظر من از اينها بالاتر اينكه معاويه پسر يزيد خود را از خلافت خلع كرد و بر يزيد و بر معاويه لعنت فرستاد و حق را به جانب حسين عليه السلام و على عليه السلام داد . علىهذا بزرگترين اثر حادثهء كربلا اين بود كه پردهء نفاق را دريد و حساب سلطنت عملًا از حساب دين جدا شد ؛ و اگر حادثهء كربلا نبود ، امويّين به نام دين بر مردم حكومت مىكردند و البته اين چسبيدن آنها به دين ، در نظر عدهاى آنها را تبرئه مىكرد و در نظر عدهء بيشترى دين را ملوّث مىنمود .
حد اقل اثر قيام حسينى اين بود كه ميان خلفا و دين براى هميشه تفكيك شد .
يكى ديگر از آثار اين بود كه درجهء محبوبيت امام حسين فوق العاده بالا رفت ، واقعاً « شهيد امت » ، « قهرمان فداكارى » در جهان اسلام شناخته شد ، به صورت نيرويى مقدس درآمد ، مصداق
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا »
« 1 » شد . امام خود در روز عاشورا - به نقل طبرى ، ج 4 ، ص 346 ، و مقتل خوارزمى ، جلد 2 ، ص 34 - فرموده است : « وَ ايْمُ اللَّهِ انِّى لارْجُوا انْ يُكْرِمَنِىَ اللَّهُ بِهَوانِكُمْ » « 2 » .
37 . به عقيدهء آقاى صالحى آنجا كه امام از تسليم امتناع مىكند ، تسليم به ابن زياد مراد است و اين غير از بيعت با يزيد است . به عقيدهء ايشان امام حاضر بود با يزيد بيعت كند ولى حاضر نبود تسليم بلاشرط ابن زياد شود ، زيرا قطع داشت كه او را ذليلانه مىكشد .
38 . آقاى غفارى در مقدمهء بررسى تاريخ عاشورا پس از طرح يك سلسله سؤالها از اين قبيل كه آيا عمل أبا عبد اللَّه فرار از بيعت بود يا اجابت دعوت كوفيان و يا قيام و نهضت و ثوره و انقلاب ، خود شقّ سوم را انتخاب مىكند و مدعى مىشود مقدمات و عللى پيدا شده بود كه ايجاب مىكرد امام قيام و اقدام كند و دلايل و قرائنى در دست
هامش
( 1 ) . مريم / 96 . [ آنان كه ايمان آورده و عمل شايسته كردهاند خداوند دوستى آنان را در دل ديگران اندازد . ]
( 2 ) . [ و به خدا سوگند من اميد دارم كه خداوند مرا با خوارى شما گرامى دارد . ]