پيدا مىشود ، ترك پيدا مىشود ، مغول پيدا مىشود ، عرب پيدا مىشود ، هندى پيدا مىشود ، ولى آنچه كه اينها را به وجود آورده اسلام و مسلمانى است ، يعنى روح اسلامى اينها را به وجود آورده است . ديشب در روزنامه خوانديم يك قرآن كشف شد كه امروز آن را در حدود سه ميليون تومان قيمت مىكنند . از كجا پيدا شد ؟ از داخل صندوق كاغذ باطلهها . يعنى قرآنهاى خطى را در طول دو سه قرن اخير براى اينكه مردم قرائت كنند ، بيرون مىآوردند . اين بيچارهها ارزش اين قرآنها را نمىفهميدند ؛ درمىآوردند كه مردم براى ثوابش قرآن بخوانند . آنها را به دست بچهها مىدادند ، به دست اشخاص لاقيد مىدادند . در نتيجه به تدريج كهنه مىشدند . بعد آنها را مىبردند بيرون دروازه و زير خاك دفن مىكردند . خوشبختانه از اين قرآنهاى به عقيدهء آنها دفن شدنى ، مقدار زيادى را در كيسه يا صندوق كرده بودند و در گوشهاى بوده است و شايد روزى هم مىخواستهاند آنها را زير خاك دفن كنند . به هر حال مردى كه لااقل علاقهمند بوده است ، رفته آنها را گشته است و گويا در حدود هزار و صد نسخه قرآن نفيس در ميان آنها پيدا كرده است كه يكى از آنها قرآنى است كه در حدود سى ميليون ريال ارزش دارد .
ما اين مقدار به مواريث فرهنگى و تمدنى خودمان علاقهمند و آگاهيم ! به خدا قسم اگر انسان از ديده خون ببارد ، كم است . چرا بايد كارنامهء ما ملت در امر به معروف و نهى از منكر اين قدر پست و پايين باشد ؟ ! امر به معروف و نهى از منكر يعنى چه ؟ يعنى همدردى ، همبستگى ، همكارى ، همگامى ، تعرّف ( شناسايى ) ، آگاهى ، قدرت . آن كه روز اول اين اصل را طرح كرد ، براى اين طرح كرد كه مىدانست دينش دين اجتماعى است ، دين فردى نيست ، دين صومعه و دير نيست . آنها كه يك عمر در ديرها و صومعهها زندگى كردند ، امروز دارند متشكل مىشوند ، همبستگى و همدردى پيدا مىكنند ؛ ما كه دينمان دين اجتماع و زندگى و همكارى و وحدت و همبستگى است ، به سوى انفراد و تنهايى و جدايى و تفرّق گرايش پيدا كردهايم . آن كه چنين دستورى را طرح مىكند مىخواهد ما ملتى آگاه باشيم و بلكه حوادثى را كه در بطن روزگار مستتر و پنهان است ، آينده را پيشبينى كنيم . ما نه تنها آينده را پيشبينى نمىكنيم بلكه وضع زمان خودمان را هم نمىفهميم ! امام صادق در هزار و سيصد سال پيش فرمود : « الْعالِمُ
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 285
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٨٥