تحليل واقعهء عاشورا بسم اللَّه الرحمن الرحيم .
الحمد للَّه ربّ العالمين بارئ الخلائق اجمعين و الصلاة و السّلام على عبد اللَّه و رسوله و حبيبه و صفيّه ، سيّدنا و نبيّنا و مولانا ابى القاسم محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و على آله الطّيّبين الطّاهرين المعصومين .
حادثهء عاشورا مثل بسيارى از حقايق اين عالم است كه در زمان خودشان بسا هست آنچنان كه بايد ، شناخته نمىشوند و بلكه فلاسفهء تاريخ مدعى هستند كه شايد هيچ حادثهء تاريخى را نتوان در زمان خودش آنچنان كه هست ارزيابى كرد ؛ بعد از آنكه زمان زيادى گذشت و تمام عكس العملها و جريانات مربوط به يك حادثه خود را بروز دادند ، آنگاه آن حادثه بهتر شناخته مىشود . همچنان كه شخصيتها هم همين طورند . شخصيتهاى بزرگ غالباً در زمان خودشان آن موجى كه شايستهء وجود آنهاست ، پيدا نمىشود ؛ بعد از مرگشان تدريجاً شخصيتشان بهتر شناخته مىشود ؛ بعد از دهها سال كه از مرگشان مىگذرد ، تدريجاً شناخته مىشوند . و معمولًا افرادى كه در زمان خودشان خيلى شاخصند ، بعد از فوتشان فراموش مىشوند ، و بسا افرادى كه در
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 161
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٦١