درمان اخلاقى
در خطبهء 234 پس از اشاره به پارهاى از اخلاق رذيله از قبيل سركشى ، ظلم ، كبر ، مىفرمايد :
وَ عَنْ ذلِكَ ماحَرَسَ اللَّهُ عِبادَهُ الْمُؤْمِنينَ بِالصَّلَواتِ وَ الزَّكَواتِ وَ مُجاهَدَةِ الصِّيامِ فِى الاْيّامِ الْمَفْروضاتِ تَسْكيناً لِاطْرافِهِمْ وَ تَخْشيعاً لِابْصارِهِمْ وَ تَذْليلًا لِنُفوسِهِمْ وَ تَخْفيضاً لِقُلوبِهِمْ وَ اذْهاباً لِلْخُيَلاءِ عَنْهُمْ .
چون بشر در معرض اين آفات اخلاقى و بيماريهاى روانى است ، خداوند به وسيلهء نمازها و زكاتها و روزهها بندگان مؤمن خود را از اين آفات حراست و نگهبانى كرد . اين عبادات دستها و پاها را از گناه بازمى دارند ، چشمها را از خيرگى بازداشته به آنها خشوع مىبخشند ، نفوس را رام مىگردانند ، دلها را متواضع مىنمايند و باد دماغ را زايل مىسازند .
انس و لذت
اللَّهُمَّ انَّكَ انَسُ الاْنِسينَ لِاوْلِياءِ كَ وَ احْضَرُهُمْ بِالْكِفايَةِ لِلْمُتَوَكِّليِنَ عَلَيْكَ ، تُشاهِدُهُمْ فى سَرائِرِهِمْ وَ تَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ فى ضَمائِرِهِمْ وَ تَعْلَمُ مَبْلَغَ بَصائِرِهِمْ ، فَاسْرارُهُمْ لَكَ مَكْشوفَةٌ وَ قُلوبُهُمْ الَيْكَ مَلْهوفَةٌ ، انْ اوْحَشَتْهُمُ الْغُرْبَةُ انَسَهُمْ ذِكْرُكَ وَ انْ صُبَّتْ عَلَيْهِمُ الْمَصائِبُ لَجَأوا الَى الاْسْتِجارَةِ بِكَ « 1 » . .
پروردگارا ، تو از هر انيسى براى دوستانت انيس ترى و از همهء آنها براى كسانى كه به تو اعتماد كنند براى كارگزارى آماده ترى . آنان را در باطن دلشان مشاهده مىكنى و در اعماق ضميرشان بر حال آنان آگاهى و ميزان بصيرت و معرفتشان را مىدانى . رازهاى آنان نزد تو آشكار است و دلهاى آنها در فراق تو بيتاب است . اگر تنهايى سبب وحشت آنان گردد ، ياد تو مونسشان است و اگر سختيها بر آنان فرو ريزد به تو پناه مىبرند .
هامش
( 1 ) خطبهء 218 .