ناكثين و قاسطين و مارقين
على در دوران خلافتش سه دسته را از خود طرد كرد و با آنان به پيكار برخاست : اصحاب جمل كه خود آنان را « ناكثين » ناميد و اصحاب صفّين كه آنها را « قاسطين » خواند و اصحاب نهروان يعنى خوارج كه خود آنها را « مارقين » مىخواند « 1 » :
فَلَمّا نَهَضْتُ بِالْامْرِ نَكَثَتْ طائِفَةٌ وَ مَرَقَتْ اخْرى وَ قَسَط اخَرونَ « 2 » .
پس چون به امر خلافت قيام كردم ، طايفهاى نقض بيعت كردند ، جمعيتى از دين بيرون رفتند ، جمعيتى از اول سركشى و طغيان كردند .
ناكثين از لحاظ روحيه ، پول پرستان بودند ؛ صاحبان مطامع و طرفدار تبعيض .
هامش
( 1 ) و قبل از آن حضرت ، پيغمبر آنان را به اين نامها ناميد كه به وى گفت : « سَتُقاتِلُ بَعْدِىَ النّاكِثينَ وَ الْقاسِطينَ وَ الْمارِقينَ » پس از من با ناكثين و قاسطين و مارقين مقاتله خواهى كرد . اين روايت را ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه ، ج 1 / ص 201 نقل مىكند و مىگويد : اين روايت يكى از دلايل نبوت حضرت ختمى مرتبت است ، زيرا كه اخبارى صريح است از آينده و غيب كه هيچ گونه تأويل و اجمالى در آن راه ندارد .
( 2 ) نهج البلاغه ، خطبهء شقشقيه ( 3 ) .