تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 829

مساهمون:

ص٨٢٩

6 . اصول ديالكتيك

چرا اصول ديالكتيك را « منطق » مىنامند ؟

اينها يك سلسله اصول را به نام « منطق » مىنامند ( كه اين كار هم از هگل شروع شده است ) مثل اصل حركت ، اصل تضاد ، اصل تأثير متقابل اشياء در يكديگر ، اصل جهش . اين سؤال پيش مىآيد كه چرا اينها را « منطق » مىنامند و حال آنكه اينها فلسفه است نه منطق ، مثلًا بحث حركت فلسفه است و ربطى به منطق ندارد . جوابش اين است كه اينها را از آن جهت « منطق » مىگويند كه در نهايت امر منتهى مىشود به طرز تفكر و اينكه انسان چنين بايد فكر كند . منطق ، معيار و ابزار درست فكر كردن است . مىخواهند بگويند اگر كسى چنين طرز تفكرى داشته باشد ، طرز تفكر او صحيح خواهد بود ، و اگر چنين طرز تفكرى نداشته باشد ، از اول متد فكر و طرز ديدش دربارهء اشياء غلط خواهد بود . پس منطق در واقع مثل عينك ديدى است كه انسان به چشم مىزند ، و بايد يك عينكى به چشم بزند كه اشياء را درست ببيند . اسم چنين عينكى را « منطق » گذاشته‌اند . [ اكنون ببينيم كه ريشه و تاريخچهء كلمهء « ديالكتيك » چيست ] .