تفسير نموده و بالاخره « اثر مادى ماده » معرفى مىكنند ( قول به اشباح در بحث « وجود ذهنى » از فلسفه ) بايد در جرگهء ايده آليسم جاى گيرند .
البته اين عقيده تازگى نداشته از عهد باستان در كتب فلسفه ذكر شده و از گذشتگان ماديين و گروهى از غير ماديين نقل شده است ، ولى امروزه ميان دانشمندان مادى شهرت به سزايى كسب كرده و مقبوليت تامّى به دست آورده است و البته سنخ بحثهاى علمىشان نيز همين نظر را اقتضا مىنمايد ( رجوع شود به نكتهء 2 از خاتمهء مقالهء 1 ) و بالاخره دانشمندان مادى امروزه روى سه اصل زيرين :
1 . در جهان هستى جز ماده چيزى نيست ( ماده مساوى است با وجود ) .
2 . ماده در تحول و تكامل ذاتى است .
3 . همهء اجزاء ماده در همديگر مؤثرند .
مجبور شدهاند فكر را مولود و زاييدهء ماده گرفته و در همهء خواص و آثار همدوش ماده بشمارند و از اين روى ناچار لباس 1 . كليت 2 . دوام 3 . اطلاق 1 از تن
شرح
گرفته و به عنوان بردگى فروختند تا آنكه يكى از دوستانش پيدا شد و وى را آزاد ساخت و دو بار ديگر به همين منظور مسافرت كرد و نتوانست نتيجه بگيرد . وى آخر كار از عقايد اشتراكى خود صرف نظر نمود و كتاب ديگرى نوشت و بطلان نظريات سابق خود را مدلّل ساخت .
افلاطون در خارج شهر آتن باغى داشت كه در آنجا به تعليم علم و حكمت مىپرداخت و آن باغ « آكادميا » نام داشت و پيروان افلاطون را از اين رو « آكادميان » مىخوانند .
افلوطين (plotin) سر دستهء فلاسفهء معروفى است كه به نام « افلاطونيان » جديد خوانده مىشوند . وى در سال 205 بعد از ميلاد تولد يافته و در سال 270 ميلادى در گذشته است و مردى عارف و مرتاض بوده است ، به ايران و هند مسافرت كرده است و شايد بسيارى از عقايد عرفانى خويش را از ايران و هند استفاده كرده باشد . گويند كتاب معروف اثولوجيا كه منسوب به ارسطوست تأليف افلوطين است .
( 1 ) . دوام : در منطق قديم در مبحث قضايا قضيه را از جنبههاى مختلف تقسيماتى مىنمودند و از جمله تقسيم قضيه بود به حسب « جهت » يعنى كيفيت ارتباط محمول به موضوع ، و از اين لحاظ ، قضيه اقسام مختلفى پيدا مىكرد . شرح همهء اقسام از عهدهء اين مقاله بيرون است و بايد به كتب « منطق » مراجعه شود ، لكن براى توضيح مطلب