توضيح مفهوم حركت عمومى
دانشمندانى كه در علوم ماديه به كنجكاوى مىپردازند چنان كه مىدانيم روزگارى بود كه ماده ( اجزاى اوليهء اتمى جسم ) را موضوع بحث قرار داده از خواص گوناگون وى بحث مىكردند و اين بحث را با حس و تجربه پيش مىبردند پس از آنكه زمانى راه بحث به حس و تجربه منحصر نبود .
روى همين روش ، مفهوم « قضيه » ( حمل - اين اوست ) چنان كه در مقالهء اول ياد آورى كرديم در محيط بحث اين دانشمندان غير از مفهومى است كه از آن « قضيه » در محيط تفاهم عمومى دستگير ما مىشود . مثلًا اگر گفته شود « انسان غذا مىخورد » ، « آب با حرارت تبديل به بخار مىشود » مفهومش پيش اين دانشمندان اين است كه انبوهى از اجزاى لا يتجزّاى ماده كه پيش مردم « انسان » ناميده مىشود خاصهء تغذيه را دارد ، و همچنين مجموعهاى از ماده كه آبش مىگويند به بخار تبديل مىشود .
چنان كه پيداست در اين صورت ارزش تأثير و تأثر از آن ماده بوده و موضوع خاصيتدار همانا اوست كه با شرايط مخصوصى اثر و خاصّهء ويژهاى را دارا مىباشد در حالى كه پيش مردم ، خاصه از آن انسان و آب است ، از ماده خبرى داشته باشند يا نه 1 .
شرح
( 1 ) . يكى از مسائل اساسى كه جهان بينى قديم و جديد را از يكديگر كاملا متمايز ساخته