قوّه و فعل امكان و فعليّت « 1 »
اگر خواسته باشيد پيراهنى تهيّه كرده بپوشيد ، براى انجام اين منظور پارچه لازم است .
شرح
( 1 ) . تغيّر و تبدّل يكى از واضحترين و مسلّم ترين حقايق اين جهان است . جهان ، ثابت و ساكن و جامد نيست . پديدههاى جهان عوض مىشوند و اشياء از حالى به حالى ديگر ، از وضعى به وضع ديگر و از كيفيّتى به كيفيّت ديگر در مىآيند . يك باغبان با تجربه مىداند دانهاى كه به زمين مىكارد تدريجا چه تغيّراتى پيدا مىكند و چه تحولاتى مىيابد و چه شرايطى بايد براى اين كار رعايت شود . بسيارى از علوم بشر تحقيق در همين تغيّرها و تبدّلهاست و قوانين همين تغيّر و تبدّلها را كشف مىكنند .
فلسفه نيز كه با ديدى ديگر و ابزارى ديگر اشياء را مورد مطالعه قرار مىدهد تغيّرات و تبدّلات طبيعت را بررسى مىكند اما آنچه مورد توجه فلسفه است با آنچه مورد توجه علوم است متفاوت است . آنچه مورد توجه فلسفه است طبق خاصيّت مطالعات فلسفى ، جنبه كلى و عمومى دارد ، نه به معنى اينكه آنچه علوم كشف كردهاند فلسفه يك كاسه مىكند و تحت يك ضابط كلى در مىآورد بلكه به معنى اينكه « ديد » فلسفى « ديد » ديگر و از زاويهء ديگر است و هميشه آن زاويهاى كه فلسفه از آن زاويه