مخصوصاً در فلسفهء صدرايى مسائل وجود اهميت فوق العادهاى يافته و سرنوشت اكثر مسائل فلسفه با مسائل وجود بستگى پيدا كرده است . مجموع مسائلى كه در اين فريده تحت عنوان « وجود و عدم » بحث مىشود عبارت است از :
1 . بداهت وجود 2 . اشتراك وجود 3 . مغايرت و اتحاد وجود با ماهيّت 4 . اصالت وجود 5 . عينيّت وجود و ماهيّت در ذات واجب 6 . وحدت و كثرت وجود 7 . وجود ذهنى 8 . معقولات ثانيه 9 . انقسام وجود به مطلق و مقيّد 10 . احكام سلبيّهء وجود 11 . منشأ تكثّر وجود 12 . مساوات وجود و ثبوت و شيئيّت 13 . عدم تمايز و عدم علّيت ميان اعدام 14 . امتناع اعادهء معدوم 15 . حل شبههء معدوم مطلق 16 . مناط صدق در قضايا 17 . تعلق جعل به وجود .
اين هفده مسأله رؤوس مطالب فريدهء « وجود و عدم » است و ما به همين ترتيب كه شماره گذارى كرديم ، نه به ترتيب منظومه ، دربارهء آنها بحث مىكنيم .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 193
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٩٣