مىگيرد يا كيفر ) ، اعمالش كه بر مىگردد به شخص او بر مىگردد ، يعنى مسألهء بقاى شخصيت كه آن كه در آخرت است واقعا همين شخص است . اين را خيال نمىكنم هيچ كس انكار داشته باشد و بگويد دنيايى وجود دارد و افراد و اشخاص در اينجا معدوم مىشوند ، بعد دنياى ديگرى به وجود مىآيد ، در آنجا هم يك چيزهايى صورت مىگيرد اما ديگر اين اشخاص در آنجا وجود ندارند . نه ، اين ديگر از ضروريات است .
خيال نمىكنم احدى در اين جهت ترديد داشته باشد كه واقعا همين « من » كه در اينجا هستم ، همين « من » در آنجا هستم ( سعيد يا شقى ) . اين بقاى « من » را ما چطور توجيه مىكنيم ؟
آنهايى كه قائل به روح بودند - اعم از آنهايى كه مىگفتند روح دو مرتبه به همين دنيا برمىگردد يا آنهايى كه مىگفتند ديگر روح برنمىگردد ، روح به دنياى آخرت مىرود و هرگز برنمىگردد - مشكل از اين نظر برايشان حل شده بود ، مىگفتند شخصيت من به اين بدن من نيست ، شخصيت من به آن روح من است كه با مردن من از من جدا مىشود ، اين بدن من هر وضعى كه به سرش بيايد به شخصيت من ارتباط ندارد . مثل اين است كه وقتى لباس من را از تن من كنده باشند ، بعد هر وضعى به سرش بيايد : كسى ديگر بپوشد ، آن را بردارند با قيچى تكه تكه كنند ، در تيزاب بيندازند و اصلا به كلى از بين برود ، در شخصيت من تأثير ندارد . اين بدن بعد از مردن من هر چه به سرش بيايد ، در بقاى شخصيت من تأثيرى ندارد ، من او هستم .
منتها آنهايى كه مىگفتند بعد ما بايد دو مرتبه به اين بدن برگرديم ، دچار اشكالات ديگرى مىشوند ، نه از ناحيهء بقاى شخصيت [ بلكه ] از نظر ديگر . مىگفت اين بدن من بعد خاك مىشود ، دو مرتبه جزء گياه مىشود ، دو مرتبه جزء بدن حيوان يا يك انسان ديگرى مىشود ، يا اگر بدن حيوان شد حيوان جزء بدن انسان مىشود ، يعنى بدن من بار ديگر بدن كسى ديگر مىشود ، باز بار ديگر جزء بدن كسى ديگر مىشود و . . .
بسا هست اين ذراتى كه امروز مثلا به صورت انگشت در اينجا وجود دارد ، بعد از مثلا صد سال و هزار سال ديگر به صورت مادهاى كه چشم يك كس ديگر را تشكيل مىدهد به وجود بيايد . آن وقت اگر بنا بشود كه روحها برگردد به بدنهاى اول ، اين بدنهايى كه تا حالا پيكر صدها و هزارها روح قرار گرفته ، به بدن كداميك از اينها برگردد ؟ شبههء معروف « آكل و مأكول » كه مىگفتند همين بود . آنهايى كه مىگفتند روح به اين بدن برنمىگردد ، روح به عالم آخرت مىرود و عالم آخرت خودش يك عالم جسمانى
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 810
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٨١٠