در اين حديث جان مطلب ادا شده است : عبادت موجب تقرّب ، و تقرّب موجب محبوبيّت نزد خداست ؛ يعنى با عبادت انسان به خدا نزديك مىشود و در اثر اين نزديكى قابليّت عنايت خاص مىيابد و در اثر آن عنايتها گوش و چشم و دست و زبان او حقّانى مىگردد ؛ با قدرت الهى مىشنود و مىبيند و مىگويد و حمله مىكند ، دعايش مستجاب و مسئولش برآورده است .
حقيقت اين است كه روح مذهب تشيّع كه آن را از ساير مذاهب اسلامى ممتاز مىكند و بينش اسلامى خاص به پيروان خود مىدهد ، ديد خاصّ اين مذهب دربارهء « انسان » است . از طرفى استعدادهاى انسان را بسى شگرف مىداند - كه بدان اشاره شد - و جهان انسان را هيچگاه از وجود « انسان كامل » كه همهء استعدادهاى انسانى در او به فعليّت رسيده باشد خالى نمىداند ، و از طرف ديگر طبق بينش اين مذهب عبوديّت ، يگانه وسيلهء وصول به مقامات انسانى است و طىّ طريق عبوديّت به صورت كامل و تمام جز با عنايت معنوى و قافلهسالارى انسان كامل كه ولىّ و حجّت خداست ميسّر نيست . از اين رو اولياء اين مذهب گفتهاند :
بنى الاسلام على خمس : على الصّلاة و الزّكاة و الصّوم و الحجّ و الولاية و لم يناد بشىء كما نودى بالولاية ( 1 ) .
هامش
( 1 ) . وسائل ، ج 1 / ص 4 .