لذا در آيهء شريفه با كيفيّت خاصّى ، امر به معروف و نهى از منكر را به مسألهء ولاء ارتباط داده است و سپس به عنوان ثمرات امر به معروف و نهى از منكر ، دو مطلب را ذكر كرده است :
يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ .
نماز را به به پا مىدارند و زكات را مىدهند .
نماز نمونهاى است از رابطهء خلق و خالق ، و زكات نمونهاى است از حسن روابط مسلمانان با يكديگر كه در اثر تعاطف و تراحم اسلامى از يكديگر حمايت مىكنند و به هم تعاون و كمك مىكنند . و سپس بر آن متفرّع كرده است :
أُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ [ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ]
( 1 ) .
آن وقت است كه انواع رحمتهاى الهى و سعادتها بر اين جامعه فرود مىآيد .
[ خداوند عزيز و حكيم است . ]
بعدا دربارهء اين آيه توضيحاتى خواهيم داد كه اين آيه و برخى آيات ديگر كه ولاء اثباتى عام را ذكر مىكنند ، تنها ناظر به محبّت و و داد قلبى نمىباشند ، نوعى تعهّد و مسئوليّت براى مسلمين در زمينهء حسن روابط مسلمين با يكديگر اثبات مىكنند .
پيغمبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) در حديث معروف و مشهور فرمود :
مثل المؤمنين فى تواددهم و تراحمهم كمثل الجسد اذا اشتكى بعض تداعى له سائر اعضاء جسده بالحمّى و السّهر ( 2 ) .
داستان اهل ايمان در پيوند مهربانى و در عواطف متبادل ميان خودشان ، داستان پيكر زنده است كه چو عضوى به درد آيد ، ساير اعضاء با تب و بىخوابى با او همراهى مىكنند .
هامش
( 1 ) . توبه / 71 [ قسمت داخل كروشه در چاپ قبل به صورت ديگرى آمده بود كه پس از مطابقت با قرآن كريم اصلاح شد . ]
( 2 ) . جامع الصغير ، ج 2 / ص 155 .