است كه او را پيش مىبرد و تقاضا را بر زبانش مىآورد ، و الّا احساس در اينجا حكمش بر خلاف اين است .
اسلام در مورد يك جامعهء فاسد و اصلاح نشده كه در آن كفر و نادانى حكومت مىكند ، از طرفى دستور جهاد مىدهد تا ريشهء فساد را بركند :
وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ
( 1 ) .
آنان را بكشيد تا فتنه از ميان برود .
و از طرف ديگر دستور احتياط و اجتناب مىدهد كه مردم روى دلشان را به روى آنان باز نكنند تا جامعه و بشريّت سالم بماند ، و اين با بشر دوستى كوچكترين منافاتى ندارد .
طبيعت انسان دزد است و ضبط و گيرندگى از جمله خواصّ انسانى است و چه بسا ناخودآگاه افكار و انديشههاى ديگران را در لوح خويش ثبت كند . قرآن مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ كَفَرُوا بِما جاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ .
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! دشمن من و دشمن خودتان را « ولى » نگيريد كه دوستى بر آنان افكنيد و حال اينكه به حقّى كه شما را آمده است كافر شدهاند .
تا آنجا كه مىفرمايد :
إِنْ يَثْقَفُوكُمْ يَكُونُوا لَكُمْ أَعْداءً وَ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ وَ وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ
( 2 ) .
اگر به شما دست يابند ، دشمنانتان هستند و دست و زبانشان را به بدى به سوى شما مىگشايند و دوست دارند كه كافر شويد .
هامش
( 1 ) . بقره / 193 .
( 2 ) . ممتحنه / 1 و 2 .