همچنين صحيح نيست كه ما فرق على ( ع ) را با ديگران به اين بگذاريم كه اگر ما به دستورهاى آن حضرت عمل نكنيم ضرر نبينيم ولى آنها چه به حرف پيشواى خويش عمل كنند و چه عمل نكنند زيان ببينند .
يك تن از اصحاب حضرت صادق ( ع ) خدمت حضرت عرضه داشت كه برخى از شيعيان شما منحرف شدهاند و حرامها را حلال شمرده مىگويند دين تنها معرفت امام است و بس ؛ پس چون امام را شناختى هر كارى كه مىخواهى بكن . حضرت صادق ( ع ) فرمود :
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
( 1 ) . اين كافران آنچه را كه نمىدانند به انديشهء خويشتن تأويل كردهاند .
سخن اين است كه معرفت پيدا كن و هر چه مىخواهى از طاعات عمل كن كه از تو پذيرفته خواهد شد ، زيرا خدا قبول نمىفرمايد عمل بدون معرفت را ( 2 ) .
محمد بن مارد از امام صادق ( ع ) پرسيد : آيا راست است كه شما فرمودهايد :
اذا عرفت فاعمل ما شئت . « همين كه به امام معرفت پيدا كردى هر چه مىخواهى عمل كن . » فرمود : بلى صحيح است . گفت : هر عملى و لو زنا ، سرقت ، شرب خمر ؟ ! امام فرمود :
انّا للّه و انّا اليه راجعون به خدا قسم كه دربارهء ما بىانصافى كردند . ما خودمان مسئول اعمالمانيم ، چگونه ممكن است از شيعيان ما رفع تكليف بشود ؟ ! من گفتم وقتى كه امام را شناختى هر چه مىخواهى كار خير كن كه از تو مقبول است ( 3 ) .
اما روايت « حبّ علىّ بن ابى طالب حسنة لا تضرّ معها سيّئة » بايد ديد چه تفسيرى دارد ؟ يكى از علماى بزرگ - گويا وحيد بهبهانى است - اين حديث را به گونهاى خاص تفسير كرده است ؛ ايشان مىفرمايند معناى حديث اين است كه اگر محبت على ( ع ) ، راستين باشد هيچ گناهى به انسان صدمه نمىزند ؛ يعنى اگر محبت على كه نمونهء كامل انسانيّت و طاعت و عبوديّت و اخلاق است از روى صدق باشد و به خودبندى نباشد مانع ارتكاب گناه مىگردد ؛ مانند واكسنى است كه مصونيّت ايجاد مىكند و نمىگذارد بيمارى در شخص « واكسينه شده » راه يابد . محبت پيشوايى
هامش
( 1 ) . بقره / 156
( 2 ) . مستدرك الوسائل ، ج 1 ، ص 24
( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 464