مكارم اخلاق ، خمول
عارفى گويد : مكارم نيك در چهار خصلت جمع است . سخن اندك ، غذاى اندك ، خواب اندك ، و دورى از مردم .
سبتى گويد : هر وقت همنشين سلاطين شدى لباس حفظ بپوش ؛ چون كور باش و چيزى را نبين و چون بازگشتى لال باش و چيز شنيده را بازگو نكن .
اذا صحبت الملوك فالبس * من التوقى اعز ملبس
و ادخل اذا ما دخلت اعمى * و اخرج اذا ما خرجت اخرس
ضرب المَثل
در ضرب المثلهاى عربى آمدهاست هذاالامر مما تركب له اعجاز الابل ، يعنى اين كارى است كه براى انجام آن بر شتر سوار شوى . ريشه اين مثل اين است كه شخص اسير يا برده بر دنباله حيوان سوار مىشود . اين مطلب را سيد رضى در نهجالبلاغه آوردهاست زمانى كه فرمايش امام على عليه السلام را نقل مىكند كه مىفرمايد : ما را حقى است اگر داديد فبها و در غير اين صورت متحمل هر زحمتى مىشويم و شب را به پايان مىبريم .
لنا حق فان اعطيناه و الا ركبنا اعجازالابل و ان طال السرى .
ضرب المَثل
در شرح نهجالبلاغه ابنابى الحديد در تفسير فرمايش امام على عليه السلام كه مىفرمايد :
و طويت عنها كشحاً
، آمدهاست : اين جمله از آن مثل گرفته شدهاست كه اگر كسى در طرف راست تو باشد مىگويى پهلوى چپ خود را پر كردى اينك به راست متمايل شدى .
فطويت كشحك الايسر فقد ملئت عنه
، كشح به حد وسط خاصره و پهلو گويند . من گمان مىكنم اين جمله براى منظور ديگرى به كار برده مىشود و آن اين است كه : كسىكه خود را گرسنه نموده چنان است كه از پر كردن پهلوى خود اعراض كردهباشد و كسىكه غذا بخورد پهلوى خود را سير كردهاست .
على عليه السلام مىفرمايد : من از غذاى خلافت اعراض كردم .
كمال الدين ابنميثم بحرانى نيز مىگويد : امام عليه السلام خلافت را به منزله مأكولى دانسته كه خود را از خوردن آن منع كردهباشد . البته گفته شده كه مراد اين جمله اعتراضى است كه اعراض كننده از خود ابراز مىكند .