تفسير آيه تحدى
زمخشرى در كشاف ، در تفسير آيه « وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ . . . « 1 » » ، مىگويد : « من مثله » متعلق به سوره و صفت آن است . اين سورهاى كه چنين است . مرجع ضمير « من مثله » يا « مما نزلنا » يا « عبدنا » است . البته ممكن است « من مثله » متعلق به « فاتوا » و مرجع ضمير « عبد » باشد . پس جارو مجرور يا متعلق به « فاتوا » است يا صفت براى سوره ، و در هر دو صورت ضمير در « مثله » يا به « مما نزلنا » عود مىكند و يا به « عبدنا » ، لذا چهار صورت پيش مىآيد . البته زمخشرى تعلق به « فاتوا » و عود ضمير به « مما نزلنا » را پذيرفتهاست . در تفسير فخر رازى نيز آمدهاست : اگر به عبدنا برگردد معنا چنين است : سخنى را بياوريد كه همانند پيامبر باشد كه كتاب ناخوانده قرآن آورد . اگر متعلق مِمَّا نَزَّلْنا باشد پس سورهاى را بياوريد كه در فصاحت مانند آن سوره از قرآن باشد . اكثراً مرجع ضمير را مِمَّا نَزَّلْنا دانستهاند و وجوهى اين قول را تقويت مىكند . 1 - در اين صورت مطابق ساير آيات تحدى است . 2 - بحث در مُنزَل است پس ضمير هم بايد راجع به آن باشد . 3 - اگر ضمير به قرآن برگردد ، يعنى مردم از آوردن مانند قرآن عاجز هستند و اگر متعلق