از ارسال اموال و نامهها به نزد حضرت و اخذ پاسخ آنها داده شده است ! و اين امر ، از شؤون وكلاى ائمه عليهم السّلام بوده است . البته ممكن است در اينجا ، چنين شبههاى طرح شود كه اموال مزبور ، چه بسا بعضى از اموال حكومتى بوده كه « على بن يقطين » بهطور پنهانى ، براى امام ارسال مىداشته ؛ و نامهها نيز سؤالات شخصى وى بوده است ! بنابر اين ، نقل مزبور نمىتواند مثبت وكالت وى باشد ! اين شبهه ، گرچه بهطوركلّى قابل دفع نيست ، ولى حداقل مىتوان مدّعى بود كه تهيه مقدمات آنچنانى و مأمور كردن دو نفر براى اين كار و تأكيد بر نهايت پنهان كارى ، با ارسال مقدارى اموال يا نامههاى شخصى چندان سازگارى ندارد !
به هر حال ، مىتوان وى را يكى از كسانى دانست كه شيعيان از طريق او مىتوانستند مشكلات مالى يا علمى خود را حل كنند ؛ و او توان ايجاد ارتباط بين شيعيان عراق و امام كاظم عليه السّلام در مدينه را در وضع خفقانآور آن عصر دارا بود ؛ و اين نقش از جمله شؤون مهم وكلاى ائمه عليهم السّلام بوده است . به علاوه ، وى به امر امام عليه السّلام و علىرغم ميل باطنى خود ، به فعاليت در دستگاه خلافت عباسى ادامه مىداد ! امام عليه السّلام در پاسخ وى ، كه به سبب همكارى با خليفه عباسى ، اظهار ناراحتى و دلتنگى مىكرد ، فرمود : « اى على ! همانا خداى را اوليايى است در كنار اولياى ظالمان ، كه به وسيله آنان از اولياى خودش دفع بلا كند ؛ و تو از آنانى ، اى على ! » 0928712 خ 0 302 خ
بدينترتيب ، جلوه ديگرى از فعاليت وكلا رخ مىنمايد كه همان ، نفوذ در دستگاه خلافت عباسى و دفع خطر از شيعيان و كمك رسانى به آنان به هر نحو ممكن و با حفظ جهات امنيتى بود ! پدر « على بن يقطين » از جمله داعيان بنى عباس بود كه در عصر « مروان حمار » ( آخرين خليفه اموى ) تحت تعقيب قرار گرفته و فرار كرد ؛ و مادرش به همراه دو فرزندش ، « على » و « عبيد » ، از كوفه به مدينه رفت . پس از پيروزى بنى عباس ، « يقطين » به خدمت دولت عباسى درآمد ! ولى وى از آنجا كه فردى شيعى بود ، اموال را به نزد امام صادق عليه السّلام مىبرد ! از اينرو ، خبر اين ارتباط به گوش « منصور » و « مهدى عباسى » رسيد ، ولى خداوند وى را از شرّ كيد آنان نجات بخشيد ! 1928712 خ 0 303 خ
درباره فضايل « على بن يقطين » و جايگاه رفيعش نزد امام كاظم عليه السّلام روايات متعددى نقل شده است . 2928712 خ 0 304 خ رواياتى نيز حكايت از آن دارند كه « على بن يقطين » با ارسال اموال
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 496
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٤٩٦