بودن جعفر و امارت ابن الزيّات ! ولى حضرت در برابر مىفرمايد : اهل مدينه ( مراد حضرت خود ايشان است ) مىگويند كه واثق مرده و كار به دست جعفر افتاده و وزارت ابن زيّات نيز برايش شومى آورده و او كشته شده است ! و سپس فرمود : تقادير الهى و احكامش حتما جريان خواهند داشت و اين وقايع شش روز پس از خروج تو اتفاق افتاده است . 3258712 خ 0 528 خ
اين روايت ، بر فرض وحدت اين دو شخصيت ، يعنى « خيران خادم » و « خيران اسباطى » ، حاكى از اقامت خيران در دوران ابتدايى امامت امام هادى عليه السّلام در عراق و احتمالا سامرّا است ؛ و بعيد نيست در ادامه وكالت براى امام جواد عليه السّلام ، وكالت از سوى امام هادى عليه السّلام را نيز عهدهدار بوده است .
در برخى روايات ، « خيران خادم » از پدرش نقلهايى دارد كه نشانگر آن است كه پدر خيران ، به عنوان خادم بيوت امام رضا عليه السّلام ، امام جواد عليه السّلام و امام هادى عليه السّلام مشغول انجام وظيفه بوده است . از اينرو وكالت پدر « خيران خادم » نيز بعيد نيست . با توجه به تعبير « مولى الرضا عليه السّلام » كه نجاشى درباره خيران به كار برده ، بعيد نيست كه پدر خيران و خودش هر دو در خدمت امام رضا عليه السّلام بودهاند . اشتراك آنها در خادميّت امام جواد عليه السّلام نيز از تعبير « خيرانى » در يكى از روايات استفاده مىشود . 4258712 خ 0 529 خ شايان ذكر است كه در بعضى روايات ، گاهى به جاى « خيران » تعبير « خيرانى » آمده است ؛ براى نمونه ، كلينى از خيرانى ، و او از پدرش روايت كرده كه : روزى در خراسان در محضر امام رضا عليه السّلام ايستاده بودم كه كسى از آن حضرت پرسيد : اى سيد من ! اگر اتفاقى بيفتد ، امر امامت بر عهده كيست ؟ فرمود : « فرزندم ابو جعفر عليه السّلام » . و از آنجا كه گويا شخص سؤال كننده به لحاظ كمى سنّ امام جواد عليه السّلام درباره امامتش دچار استبعاد شده بود ، امام رضا عليه السّلام بلافاصله فرمود :
« خداوند تبارك و تعالى ، عيسى بن مريم را به رسالت و نبوت برگزيد و صاحب شريعتى نو نمود در حالى كه سنّش كمتر از سنّ ابو جعفر عليه السّلام بود ! » 6258712 خ 0 530 خ
كلينى ضمن روايتى ديگر از خيرانى ، و او نيز از پدرش ، بر خادميّتش براى امام جواد عليه السّلام تصريح كرده و به جريان شهادت امام جواد عليه السّلام و تعيين امام هادى عليه السّلام به عنوان جانشين و اينكه امام جواد عليه السّلام نامههايى در اين زمينه نگاشته و به وى سپرده تا به سران شيعه عرضه كند ، اشاره مىنمايد . او نيز پس از شهادت امام جواد عليه السّلام با حضور در جمع
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 547
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٤٧