فراهم شد و به امر امام هادى عليه السّلام راه مكه را در پيش گرفت و مجاور بيت الله الحرام شد و متوكّل نيز بهبودى يافت ! 2948712 خ 0 499 خ
متوكل عباسى تا سال 247 ق كه به قتل رسيد ، عهدهدار خلافت بود . از اينرو به نظر مىرسد كه « على بن جعفر » بايستى تا اين سال در مجاورت بيت الله در مكه مانده باشد .
در سال 247 ق با قتل متوكّل ، زمينه مساعدترى براى امام هادى عليه السّلام و اصحاب و وكلاى آن جناب فراهم شد . در اين برهه ، گزارشاتى در دست است كه حاكى از حضور « على بن جعفر » در سامرّا است ! چرا كه كشّى ، جريانى را مربوط به اندكى پيش از سال 248 ق نقل كرده كه حاكى از درگيرى بين « على بن جعفر » و ديگر وكيل امام هادى عليه السّلام در سامرّا ، يعنى « فارس بن حاتم قزوينى » است . كار اين درگيرى سرانجام بالا گرفت و به دشنام گويى و دشمنى سخت انجاميد كه به نوبه خود موجب ايجاد تنشها و دلسردى و ناراحتى در جامعه شيعه شد ! چرا كه دو تن از دستياران نزديك امام خود را در تخاصم و عداوت با يكديگر مىيافتند . برخى از شيعيان ، به همين علت موقتا از پرداخت وجوه شرعى مقرّر ، به پيشگاه امامت خوددارى كردند . علاوه بر اين ، وكلاى مناطق مختلف كه تاكنون مبالغ جمع شده را از راه يكى از آن دو تن به محضر امام عليه السّلام ارسال مىداشتند ، اكنون نمىدانستند چه كنند ! يكى از وكلايى كه در اين زمينه از امام هادى عليه السّلام كسب تكليف كرد ، « ابراهيم بن محمد همدانى » ( سابق الذكر ) بود . وى در سال 248 ق طى نامهاى به امام عليه السّلام كه به وسيله فرزندش جعفر ارسال نمود ، از آن جناب درباره اختلاف « على بن جعفر » ( ملقب به عليل ) و « فارس بن حاتم قزوينى » و اينكه در امور مربوط به وكالت مىبايست نزد كدام يك مراجعه كند ، پرسش نمود ؛ و امام هادى عليه السّلام را از اينكه اختلاف اين دو تن موجب اضطراب شيعيان و دشمنى و تخاصم بين طرفداران اين دو شده ، مطّلع ساخت . امام عليه السّلام نيز در پاسخ ، كلماتى بدين مضمون عنوان كردند كه حكايت از جايگاه رفيع « على بن جعفر » نزد آن حضرت دارد :
« درباره مثل چنين شخصيّتى ، جاى شكّ و ترديد وجود ندارد . و خداوند مقام و شأن عليل ( على بن جعفر ) را بزرگتر از آن قرار داده كه بشود او را با مثل فارس بن حاتم قزوينى قياس نمود . پس در موارد نياز ، به على بن جعفر مراجعه كن و شيعيان و پيروان از اهل ناحيهات را نيز مأمور كن كه براى رفع نيازشان به وى مراجعه كنند . و از اينكه قزوينى را داخل در
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 539
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٣٩