در جريان بود و وكلاى نواحى مختلف نيز هر از چند گاهى خود به سامرّا آمده و به حضور حضرت مىرسيدند . از جمله اين وكلا « احمد بن اسحاق اشعرى قمى » از وكلاى سرشناس و موثّق امام هادى و عسكرى عليهما السّلام در قم بود كه غالبا به صورت مكتوب و در قالب توقيعات با امام عليه السّلام ارتباط داشت . وى طى سفرى به سامرّا در عصر امام هادى عليه السّلام با آن حضرت ملاقات كرد و در همين ملاقات از حضرت خواست كه كسى را به او معرفى كند كه در صورت عدم توفيق زيارت حضرت ، امور وكالت را از آن طريق به انجام رساند . حضرت نيز عثمان بن سعيد را به عنوان وكيل مورد اطمينان خود معرفى نمود .
پس از شهادت امام هادى عليه السّلام ، احمد بن اسحاق مجدّدا به سامرّا سفر كرد و پس از زيارت امام عسكرى عليه السّلام همان درخواست را مطرح نمود ، و حضرت نيز همچون پدر گرامىاش ، عثمان بن سعيد را معرفى كرد . 9605712 خ 0 142 خ بنابه نقل كلينى ، وى همچنين در ملاقاتى از امام عليه السّلام درخواست مىكند كه حضرت جملاتى را كتابت نمايد تا خط آن جناب را بشناسد ، و حضرت نيز به درخواست وى پاسخ مثبت مىدهد و خطى را مىنويسد ولى متذكر مىشود كه امكان دارد قلمها از جهت ضخامت و نازكى متفاوت باشند . 0705712 خ 0 143 خ اين نقل حاكى از وجود ارتباط كتبى فراوان بين امام عليه السّلام و وكلاى نواحى است ؛ چنانكه بنابه نقل صدوق ، امام عليه السّلام قبل از رحلت ، نامههاى بسيارى را براى ارسال به مدينه نگاشت ، كه مىتواند پاسخ نامههاى شيعيان و همچنين دستور العملهايى به وكلاى ناحيه حجاز بوده باشد . 1705712 خ 0 144 خ
پس از شهادت امام عسكرى عليه السّلام ، گروهى از شيعيان قم طبق معمول گذشته ، راهى سامرّا شدند تا اموال و وجوه شرعى را به امام عليه السّلام يا وكيل خاص آن حضرت تقديم دارند ، ولى مواجه با شهادت آن حضرت شدند . از سويى ، برادر آن حضرت يعنى جعفر بن علىّ الهادى عليه السّلام مدعى جانشينى بود . آنان پس از يقين به كذب ادعاى جعفر ، مأيوسانه تصميم به بازگشت گرفتند ، كه ناگاه پيكى با آنان ملاقات كرد و آنان را به سمت خانهاى كه حضرت حجّت عليه السّلام در آنجا اقامت داشت رهنمون شد . در همين ملاقات بود كه حضرت مهدى عليه السّلام پس از آنكه اموال را تحويل گرفت ، به آنان فرمود كه از آن پس ديگر به سامرّا مراجعه نكنند و به جاى آن در بغداد ، وكيلى نصب خواهد نمود . 2705712 خ 0 145 خ
بدينترتيب ، با شهادت امام عسكرى عليه السّلام ، سامرّا نيز نقش خود را به عنوان مركز سازمان وكالت از دست داد و دفتر مركزى وكالت به بغداد منتقل شد . اين شهر حدود
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 98
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٩٨