تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 112

مساهمون:

ص١١٢
از جمله وكلاى مبرّز امام رضا عليه السّلام در قم ، « عبد العزيز بن مهتدى قمىّ » است . وى امام جواد عليه السّلام را نيز درك كرده بود و طبعا بايستى وكالت امام جواد عليه السّلام را نيز عهده‌دار بوده باشد . 2215712 خ 0 193 خ ديگر وكيل امام رضا عليه السّلام « زكريّا بن آدم قمى » بود كه پس از آن حضرت نيز وكالت امام جواد عليه السّلام را برعهده داشته است . وى از افراد بسيار موثّق و مورد اطمينان امام رضا و امام جواد عليهما السّلام در قم بوده است . در دوره وكالت وى در قم ، امام جواد عليه السّلام دو نماينده سيّار به قم اعزام كردند تا اموال و وجوه شرعى را از وكلاى مقيم همچون زكريّا بن آدم تحويل گرفته و به امام برسانند . البته اختلاف بين اين دو نماينده سبب شد كه زكريّا بن آدم از تحويل وجوه شرعى خوددارى كند و در وقت ديگرى اموال را به سوى امام عليه السّلام گسيل دارد . اين نقل حاكى از وجود ارتباط مستمر بين مركز سازمان در مدينه و منطقه دوردستى همچون قم در اين برهه زمانى است . 4215712 خ 0 194 خ بنابه نقل تاريخ قم ، يكى از خدّام امام رضا عليه السّلام و امام جواد عليه السّلام به نام « مسافر » از سوى امام جواد عليه السّلام به وكالت در اوقاف قم منصوب شد و هم‌اكنون در همين شهر مدفون است . 5215712 خ 0 195 خ بنابه نقل كلينى ، « صالح بن محمد بن سهل همدانى » از جانب امام جواد عليه السّلام وكيل در اوقاف قم بوده است . وى طى ملاقاتى ، از امام عليه السّلام نسبت به ده هزار درهم از اموال وقف كه صرف مصارف شخصى خودش كرده بود ، طلب حلّيّت نمود و حضرت به ظاهر فرمود : حلال است ؛ اما پس از رفتن وى نارضايتى خود را از اين‌گونه كارها ابراز فرمود . 6215712 خ 0 196 خ در سال 210 ق مردم قم كه اكثرا اماميه بودند از خليفه وقت ، مأمون ، درخواست كردند تا همانند مردم رى خراج زمين را براى ايشان كاهش دهد . مأمون اين خواهش آنها را ناديده گرفت . آنها نيز از پرداخت خراج امتناع ورزيدند و كنترل امور قم را به عهده گرفتند . 7215712 خ 0 197 خ در نتيجه مأمون ، سه هنگ از ارتش خود را از بغداد به خراسان گسيل داشت تا قيام را فرونشاند . على بن هشام ، فرمانده ارتش عباسى ، اين وظيفه را به عهده گرفت ؛ وى ديوار قم را ويران كرد و بسيارى از مردم را به قتل رسانيد . در ميان مقتولان ، « يحيى بن ابى عمران » كه بنابه گفته ابن شهر آشوب ، وكيل امام جواد عليه السّلام بود ، نيز وجود داشت . بنا به نقل ابن شهر آشوب ، امام جواد عليه السّلام نامه‌اى به « ابراهيم بن محمد همدانى » وكيل خود در همدان داده و فرمود كه قبل از وفات يحيى بن ابى عمران آن را نگشايد . پس از