معاويه جملهء شرطها قبول كرد و عهد كرد كه بدان وفا كند و نكرد و گفت : من حسن را اميدها دادهام ، هر چه گفتهام همه در زير پاى من است ، با آن هيچ وفا نخواهم كرد و شب و روز در انديشهء آن بود كه حسن على را چگونه هلاك كند . « 1 »
مدّت ده سال حسن على - عليه السّلام - در رنج و بلاى معاويه بود ، به آخر زن وى را دختر اشعث بن قيس كه نامش جعده بود ، بفريفت و گفت : حسن را زهر ده تا تو را به يزيد دهم . زهر فرستاد و صد هزار درم تا وى را زهر داد . « 2 » [ امام حسن - عليه السّلام - ] در بيست و هشتم صفر سنهء خمسين من الهجرة از دار فنا به دار بقا انتقال يافت . « 3 » - صلوات اللّه عليه .
* * *
هامش
( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 41 - 42 ؛ الصواعق المحرقه ، ص 136 ؛ ر . ك : شرح نهج البلاغه ، ج 16 ، ص 44 .
( 2 ) . دلائل الامامه ، ص 160 .
( 3 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 42 .