ب ) گروهى ديگر ، انتقام را به ظهور مهدى ( عج ) موكول مىكنند و اين امر را تنها در حيطهى قدرت بىانتهاى او مىشمارد و از خونخواهان حسين ( ع ) انتظار ظهور را طلب مىكند . اين امر در قرون اوليه بنا نهاده شد و پس از آن نيز شاعران جسته و گريخته از ظهور مهدى ( عج ) خبر داده ، اميد را در دل مظلومان و خوف را در وجود حاكمان ظالم پراكندهاند . چنانچه دعبل خزاعى در « تائيه » معروف خويش بذر اين اميد را كاشته بود . در قرون بعدى نيز شاعران ، انتقام حقيقى را در ظهور موعود ، لحظهشمارى مىكنند .
ج ) گروه سوم ، عظمت جنايت را بهگونهاى مىبينند كه در دنيا قابل قصاص و انتقام نمىباشد ، لذا جزاى قيامت و انتقام الهى را جايگزين مبارزه و خونخواهى دنيوى مىكنند . « 1 »
هامش
( 1 ) - همان ؛ ص 174 و 175 .