را دروغگو و دروغگو را راستگو بدانند . در آن وقت افراد حيلهگر مقرب ( ماحل ) گردند و « رويبضه » به آن دل بندند .
عرضكردم : « رويبضه » چيست « ماحل » و حيلهگر كدام است ؟ فرمود : آيا قرآن نميخوانيد كه خداوند ميفرمايد :
وَ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ
عرضكردم : محال و ماحل چيست ؟ فرمود : مقصود نيرنگ است .
مؤلف : گويا چيزى از روايت افتاده است ، ابن اثير در نهايه در حديث علائم قيامت ميگويد : پيغمبر فرمود : يكى از علائم قيامت اينست كه : رويبضه در كارهاى عمومى مردم صحبت ميكنند . عرض شد يا رسول اللَّه رويبضه كيست ؟ فرمود : مرد پست و فرومايه است كه در امور عمومى مردم سخن گويد . رويبض مصغر « رابضه » است . و مقصود شخص درماندهاى است كه از رسيدن بمقامات عالى عاجز و از طلب آن فرو ماند .
هم در آن كتاب از حذيفة بن منصور روايت مىكند كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود :
خداوند را در قرقيساء سفرهء پر غذائى است ، و در غير اين روايت فرمود : غذائى براى پذيرائى مهمانان
انّ للَّه مائدة او مأدبة بقرقيسا
كسى از آسمان طلوع مىكند و صدا مىزند اى پرندگان آسمان و اى درندگان زمين ! بشتابيد و خود را از گوشت ستمگران سير كنيد « 1 » نيز در آن كتاب از ابو بصير نقل كرده كه امام ششم فرمود : گويندهء آسمانى قائم را بنام صدا مىزند .
همچنين در كتاب مزبور از محمد بن بشير روايت مىكند كه گفت : از محمد بن حنفيه شنيدم كه ميگفت : پيش از آمدن لشكر ما لشكرى از اولاد جعفر است ، و لشكر ديگرى هم از اولاد مرداس مىباشد .
لشكر اولاد جعفر چندان مهم نيست و به جائى نميرسند ، من با اينكه از هر كس به او نزديكتر بودم ، مع الوصف از اين حرف خشمگين شدم - سپس گفتم : قربانت شوم ! آنچه گفتى پيش از آمدن لشكر شماست ؟ گفت : آرى و اللَّه ! بنى مرداس دولت
هامش
( 1 ) اين همان مضمونى است كه در روايت شعرانى راجع بمرج عكاء هم آمده است ، و عباس افندى و گلپايگانى آن را بمعنى خوان نعمت الهى يعنى دستگاه بهائيگرى در آن نواهى معنى كردهاند . در صورتى كه در آنجا و اينجا