را در شام به تعويق اندازد ؛ درحالىكه معاويه به سهم خود سياست احتياط و انتظار را در پيش گرفت .
شورش عايشه ، طلحه و زبير
گرچه عايشه از مخالفان عثمان حمايت مىكرد ، در زمان محاصرهء بيت عثمان ، براى زيارت به مكه رفته بود . او در راه بازگشت ، از ماجراهاى مدينه باخبر شد و با بهت و ناباورى - به خصوص از شنيدن خبر انتخاب على [ عليه السّلام ] - به مكه بازگشت و با جديت به تبليغ عليه خليفهء جديد پرداخت . چهار ماه بعد ، طلحه و زبير نيز به او ملحق شدند ، و كمى بعد على [ عليه السّلام ] مطلع شد كه اين سه تن به همراه صدها سپاهى ، از راههاى فرعى عازم عراق شدهاند . او فورا در تعقيب آنان به راه افتاد اما نتوانست از ايشان پيشى گيرد . شورشيان انتظار داشتند كه در عراق نيرو و امكانات مورد نيازشان را بيابند . على [ عليه السّلام ] كاملا مجبور بود تا آنان را از تصرف اين ايالت باز دارد ؛ زيرا شام تنها از معاويه فرمان مىبرد ؛ مصر گرفتار هرج و مرج بود ؛ و از دست دادن عراق به معناى از دست دادن استانهاى شرقى وابسته به آن بود .
اين سه شورشى ، مدعى بودند كه حدود مجددا بايد براى همه و بهطور يكسان برقرار شود و اصلاح بايد انجام گيرد ( طبرى ، ج 1 ، ص 3093 ، 3131 ، 3132 ) . از آنجا كه اين رهبران با نفوذ تا حدودى مسئول سرنوشت عثمان بودند ، دلايل قيام آنان به خونخواهى عثمان و مقصود آنان از اصلاح مشخص نيست .
ظاهرا انگيزههاى اجتماعى و اقتصادى - كه منشأ آن ، ترس از تأثيرگذارى احتمالى افراطيان بر على [ عليه السّلام ] بود - تبيين قانعكنندهترى براى عمل آنان و به خصوص براى پيامد ناشى از آن ارائه مىدهد تا احساسات و علايق شخصى .
بدون شك در ميان مخالفان عثمان ، افراد ميانهرو خواستار تغيير سياستها بودند اما نه چنان تغيير بنيادينى كه اكنون نشانههاى آن را مىديدند .