7 . نويسنده دربارهء داراب جرد ترديد داشته كه از فسا است يا اهواز ؛ « 1 » در حالى كه آشكار است كه اين شهر از فارس است نه خوزستان . « 2 »
8 . نويسنده به روايت منسوب به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اشاره مىكند كه ايشان صلح ميان دو گروه از مسلمانان به دست امام حسن عليه السّلام را پيشبينى مىفرمايد . « 3 » اما برخى محققان دربارهء اين روايت ترديد روا داشتهاند . « 4 »
9 . نويسنده مدعى است امام حسن عليه السّلام چون سوءظن داشت كه چه كسى او را مسموم كرده و نخواست بر اين اساس خون بىگناهى ريخته شود از ذكر نام قاتل خوددارى كرد . نويسنده اين توضيح را در نقد رواياتى آورده كه به صراحت بيان داشتهاند « جعده بنت اشعث » با توطئهء معاويه او را مسموم كرده است . « 5 »
اين بيان صحيح نيست ؛ زيرا هرچند موضوع سوءظن يا اشاره در برخى روايات مطرح شده است ، بنابر روايات قابل توجهى ، امام نه تنها در اينباره سوءظن نداشت ، بلكه قاتل خود را كاملا مىشناخته و به برادرش امام حسين عليه السّلام فرمود : « من مىدانم چه كسى مرا مسموم كرده و آبشخور اين توطئه از كجا و چه كسى است » . « 6 »
10 . نويسنده ، امام حسن عليه السّلام را يكى از شخصيتهاى اصلى در نمايشهاى مذهبى ايران ( تعزيه ) دانسته است . « 7 »
آشكار است كه امام حسين عليه السّلام از شخصيتهاى اصلى در تعزيه است ، نه امام حسن عليه السّلام .
هامش
( 1 ) . ترجمهء مدخل ، ص 102 از همين كتاب .
( 2 ) . بكرى ، المعجم ما استعجم ، ج 2 ، ص 168 ؛ ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 2 ، ص 419 .
( 3 ) . ترجمهء مدخل ، ص 105 از همين كتاب .
( 4 ) . ر . ك : هاشم معروف الحسنى ، سيرة الائمة الاثنى عشر ، ج 1 ، ص 527 - 530 .
( 5 ) . ترجمهء مدخل ، ص 105 از همين كتاب .
( 6 ) . شيخ مفيد ، الارشاد ، ج 2 ، ص 17 ؛ ابن شهر آشوب ، مناقب آل ابى طالب ، ج 3 ، ص 202 ؛ فتال نيشابورى ، روضة الواعظين ، ص 167 ؛ اربلى ، كشف الغمة ، ج 2 ، ص 208 ؛ محمد باقر مجلسى ، بحار الانوار ، ج 44 ، ص 156 .
( 7 ) . ترجمهء مدخل ، ص 108 از همين كتاب .