آرزوهاى آنان را برآور و حرمت آنان را نگهدار و پيوسته ايشان را بستاى و كسانى را كه آزمايش كرده رنجى بردهاند از پايمرديهايشان ياد كن . زيرا تمجيد از نيكوكاريشان دلير را به هيجان آورده ، به جنبش وامىدارد و ماندگان را تشويق مىكند . پس رنج و تلاش هر يك از آنان را براى خودش قرار ده . و رنج كسى را به حساب ديگرى مگذار و بايد در پاداش به او هنگام به سر رساندن كارش كوتاهى نكنى و بايد بزرگى كسى تو را واندارد كه تلاش اندك او را بزرگ محسوب دارى و پستى كسى تو را وادار نكند كه تلاش بزرگش را كوچك بشمارى .
رجوع به كتاب و سنت به هنگام مشتبه شدن امور
در كارهاى مهم كه تو را درمانده مىكند ، و در كارهايى كه بر مشتبه مىگردد به خدا و رسول او رجوع كن . كه خداوند به قومى كه دوستدار هدايت آنان بوده فرموده است : « اى ايمانآورندگان ! خدا و رسول و صاحبان امر را از ميان خودتان پيروى كنيد . پس اگر در كارى اختلاف پيدا كرديد آن را به خدا و رسولش بازگردانيد . » « 94 » بازگرداندن حكم به خدا فراچنگ گرفتن كتاب استوار او و بازگرداندن امور به رسول خدا ( ص ) تمسّك به سنت كامل و ناپراكنده ساز اوست .
انتخاب قاضيان
سپس براى داورى در ميان مردم ، بهترين زيردستان را برگزين و چنان كسى كه كارها بر او دشوار نيايد و طرفهاى دعوا نظر خود را بر وى تحميل نكنند . در لغزش استمرار نجويد . و هرگاه كه حق را شناخت از برگشت بدان كوتاهى نكند . نفسش به سمت طمع گرايش نداشته باشد . و به اندك فهم ، بدون آنكه انديشهء كافى روا دارد ، بسنده نكند . كسى كه در شبهات بيشتر از همه تأمل كند . و دليلها را گيرندهتر از ديگران باشد . و كمتر از همه از مراجعهء دادخواه دلتنگ شود و در آشكار ساختن امور از همگان صبورتر و هنگام روشن شدن حكم از همه قاطعتر باشد . كسى كه ستايش بسيار از او ، وى را به خودبينى واندارد و فريفتنش او را منحرف نكند . و چه بسيار اندكند اينان ! پس در كار داورى او رسيدگى بسيار كن و آن قدر به او ببخش و زندگيش را فراخ ساز كه عذر او را بر طرف سازد و به مردم نياز پيدا نكند . و به او چنان منصبى در نزد خودت واگذار كه كس ديگرى از نزديكان تو در وى طمع نكند تا بدين وسيله از خراب شدن كارش در نزد تو ايمن و آسوده باشد . پس دربارهء برگزيدن
هامش
( 94 ) آيهء 59 سوره نساء : يا أَيُّهَا الَّذِين آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُول وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُم فَإِن تَنازَعْتُم فِي شَيْءٍ فَرُدُّوه إِلَى اللَّه وَ الرَّسُول .