يعنى رقيب و نگاهبانست مر جميع اشيا را .
مترجم گويد : « در كتاب « عدّة الدّاعى » مذكورست كه : « مهيمن » به معنى شاهد است كما في قوله تعالى :
مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ
« 1 » اى شهيدا عليه ، و اللَّه المهيمن يعنى اللَّه تعالى گواه است بر خلق خود بر آنچه از ايشان صادر مىشود از قول و فعل زيرا كه هيچ چيز بر او پوشيده و پنهان نيست كما في قوله تعالى :
وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ
« 2 » .
بر او علم يك ذرّه پوشيده نيست * كه پيدا و پنهان به نزدش يكى است
و بعضى گفتهاند كه : « مهيمن » به معنى امين است . و بعضى گفتهاند كه : رقيب بر شىء و حافظ آنست ، چنانچه در كتاب مذكور است . و بعضى ديگر گفتهاند كه : اسمى است از اسماء اللَّه تعالى - و اللَّه أعلم بحقيقة الأشياء » .
« الْعَزِيزُ »
يعنى كسى كه هيچ چيز او را معادل و مماثل نشود ، يا شخصى كه بر همهء اشخاص غالب بوده باشد و او مغلوب كسى نباشد . و منه قوله تعالى :
وَ عَزَّنِي فِي الْخِطابِ
« 3 » اى غلبنى .
« الْجَبَّارُ »
يعنى كسى كه جبر و قهر مىكند خلق را بر بعض امور كه ايشان را در آن امور اختيار و اقتدار نيست و بر تغيير آن قادر نيستند . يا آنكه مراد به « جبّار » آن باشد كه جبر مىكند مر بندگان را ، و به اصلاح مىآورد حال ايشان را به نوعى كه صلاح ايشان در آنست اگر چه ايشان ندانند و راضى به آن نباشند .
« الْمُتَكَبِّرُ »
يعنى صاحب كبريا از حاجت و نقص ، كنايه از آنكه بزرگتر از آنست كه او را حاجتى بوده باشد ، يا دست نقصى به دامن كبرياى او برسد .
« الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ »
بعضى را گمان است كه اسماء ثلاثهء مباركه
هامش
( 1 ) سورهء مائده : 5 - آيهء 48 .
( 2 ) سورهء يونس : 10 - آيه 61 ، و در نسخهها اشتباها « لا يغيب عنه » آمده است .
( 3 ) سورهء ص : 38 - آيه 23 .