تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نامه علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 222

مساهمون:

ص٢٢٢
چاپى به جاى مانده است . در دو قرن هفتم و هشتم ، خوشبختانه حدود بيست تأليف به عمل آمده ، در قالب نسخه خطى و كتاب منتشر شده ، پابرجاست . در دو قرن نهم و دهم ، پانزده عنوان ياد شده است كه شش اثر خطى آن موجود است . در سده‌هاى يازدهم ، دوازدهم و سيزدهم ، تأليف در اين علم ، همچون ديگر علوم قرآن ، رو به سردى نهاد و تنها هفت اثر ياد شده است كه دو اثر در قالب نسخه خطى و يك اثر چاپ شده است . از معاصران ، حدود هفت اثر و از ناشناخته‌ها ( افرادى كه از زندگى آنها اطلاعى در دست نيست ) حدود چهارده اثر ، ياد شده است .

2 . فهرست كتاب‌هاى فضائل قرآن

الف . فهرست تاريخى

فضائل القرآن « 1 » ، ابىّ بن كعب انصارى ( 21 ق ) . منافع سور القرآن « 2 » ، امام جعفر صادق جعفر بن محمد باقر ابو عبد الله عليه السّلام ، ( 148 ق ) . خطى ، آلمان ، كتابخانه جوتا ، 30 و 1256 ؛ واتيكان ، 4 ، 4014 . فضائل القرآن « 3 » ، عمرو بن هيثم ( 198 ق ) . ثواب القرآن « 4 » ، كوفى احمد بن محمد ( سده دوم ق ) . ثواب القرآن « 5 » ، اسماعيل بن مهران بن محمد سكونى ( 203 ق ) . منافع القرآن « 6 » ، شافعى محمد بن إدريس ( 204 ق ) . حاجى خليفه وى را نخستين مؤلف فضائل القرآن شمرده است . فضائل القرآن « 7 » ، ابو عبيد قاسم بن سلّام هروى أزدى خراسانى بغدادى ( 224 ق ) .
هامش
( 1 ) . ابن نديم ، 56 ؛ زركشى ، 2 / 56 ؛ صدر ، 319 - 320 ؛ صفار ، 420 . ( 2 ) . بروكلمان ، ضميمه 1 / 106 ؛ زركشى ، همانجا ؛ صفار ، 422 . ( 3 ) . ابن نديم ، همانجا ؛ زركشى ، همانجا . ( 4 ) . صفار ، 414 . ( 5 ) . ابن شهر آشوب ، 8 ؛ زركشى ، همانجا ؛ صفار ، همانجا . ( 6 ) . حاجى خليفه ، 2 / 1835 ؛ زركشى ، همانجا . ( 7 ) . زركشى ، همانجا ؛ زركلى ، 5 / 176 ؛ صفار ، 409 ؛ على شواخ ، 3 / 317 ؛ مهدوى راد ، 30 .