عافيت مىخواهد ، محبوسى كه خواهان خلاص است همه افراد گرفتارى هستند كه به خداوند بزرگ و مهربان پناه مىبرند . ( مجمع البيان )
امهات المؤمنين ( ا مَّ تُ ل )
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ
( احزاب 6 )
مقصود زوجات رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله هستند كه يازده نفر بودند ( حضرت خديجه ، ام سلمه ، عايشه ، حفصه ، ام حبيبه ، سوده ، زينب بنت حجش ، زينب هلاليه ، ميمونه ، جويريه و صفيه ) و بنابر نصّ قرآن مادر مؤمنانند . و مراد از اين تنزيل به تصريح شيعه و سنى حرمت تزويج است ( شما را نرسد كه رسول خدا را آزار كنيد و نه اينكه زنان وى را پس از وى به نكاح آريد ؛ اين نزد خدا گناهى بزرگ است .
احزاب 53 ) چون هريك سمت مادرى به عموم ناس داشتهاند بعد از حضرت رسول نكاح آنها حرام است ولى مثل مادران حقيقى به مؤمنين محرم نيستند و نگاه كردن به آنها جايز نيست و ميان آنها و مؤمنين توراث نيست و دخترانشان بر مؤمنان حرام نيستند ( خيرات حسان - قاموس قرآن - و . . . )
امى ( ا مّ )
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ
( اعراف - 157 )
قرآن مجيد در دو مورد ( اعراف 157 و 158 ) پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله را به لفظ امّى توصيف مىكند و مىرساند كه او پيش از بعثت تا لحظهء نزول آيات امّى بوده است . و دربارهء معناى امّى به اختلاف گفتهاند :
1 . يعنى مكى - منسوب به ام القرى يعنى مكه .
2 . يعنى كسى كه خواندن و نوشتن نمىداند « 1 » منسوب به ام به معناى مادر يعنى بر همان حالى است كه از مادر متولد شده و سواد خواندن و نوشتن ندارد . يا منسوب است به امت يعنى همانطور كه بشر اولى نمىتوانست از نوشتن استفاده كند آن حضرت هم نيز نمىتوانست . يا منظور از امت عرب است زيرا عرب از سواد محروم بود ( مجمع البيان ، ج 10 ، ص 79 )
اميدبخشترين آيه
وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى
( ضحى - 5 ) اميدوار كنندهترين آيه قرآن است كه خداوند به بركت وجود پيامبر اسلام آن قدر گنهكاران را مىبخشد تا پيامبر راضى شود .
حضرت امير المؤمنين على ( عليه السلام ) فرمود : ما اهل بيت مىگوييم كه آيهء 5 سورهء ضحى اميدبخشترين آيهء قرآن است ( دانستىهايى از قرآن كريم - ش 5 - ص 65 )
امين
1 .
وَ أَنَا لَكُمْ ناصِحٌ أَمِينٌ
از اسامى پيامبر عظيم الشأن اسلام . ( گذرى بر قرآن - ص 122 )
2 .
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ
( شعراء - 193 )
لقب جبرئيل ( دائرة الفرائد ، ج 2 ، ص 849 و 851 - لغتنامه )
3 .
هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ
( تين - 3 )
لقب مكهء معظمه . مكه از طرف خداوند شهر امن و داراى امنيت معرفى گرديده و خداوند به آن
هامش
( 1 ) . در اين خلافى نيست كه آن حضرت پيش از بعثت تعليم خط و سواد از كسى ننموده بودند و خلاف است كه بعد از بعثت مىتوانستند بخوانند و بنويسند يا نه . و حق آن است كه قادر بودند بر خواندن و نوشتن چنانكه به وحى الهى همه چيز را مىدانستند و به قدرت الهى بر كارهايى كه ديگران عاجز بودند ، قادر بودند اما براى مصلحت نمىنوشتند ( حق اليقين ، ص 33 ) .