تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — صفحة 31

مساهمون:

ص٣١

احمر ثمود ( امَ رِ ثَ )

از تلميحات قرآنى است . خداوند در آن‌جا كه فرمود :
إِذِ انْبَعَثَ أَشْقاها »
( آن‌گاه كه شقىترين‌شان برخاست . شمس - 12 ) اشاره دارد به قدار بن سالف كه پىكننده شتر صالح است و به او احمر ثمود گويند در زبان عربى در شقاوت و نحوست به آن مثل مىزنند و مىگويند « اشقى من احمر ثمود » ( بينات - ش 6 - ص 81 )

اخبار عرض ( عَ )

رواياتى هستند كه در آنها ائمهء معصومين عليهم السلام امر به عرضه داشتن اخبار منقوله بر كتاب خدا فرموده و دستور داده‌اند آنچه را كه موافق با قرآن است بايد پذيرفت و آنچه را كه مخالف با قرآن است بايد ترك نمود .

اختلاس ( ا تِ )

در اصطلاح تجويد آن است كه در موقع وقف دو ثلث حركت موقوف عليه تلفظ شود . ربودن ثلث حركت و باقى گذاردن دو ثلث حركت در كسره و ضمه . استعمال در حركت هنگام تلفظ به قسمى كه نه متحرك و نه ساكن گفته شود . ( لغت‌نامه - فروغ قرآن ، ص 60 - سر البيان فى علم القرآن ، ص 191 )

اخت القرآن ( ا ت ل ق )

صحيفهء سجاديه را گفته‌اند . مجموعه‌اى از ادعيه و مناجات امام زين العابدين عليه السّلام كه نزد شيعه اهميتى فراوان دارد و مشتمل بر 54 دعا است و راوى آن نجم الدين بهاء الشرف علوى مىباشد .

اختيار در قرائات

عبارت از حروف و وجهى كه قارى آن را از ميان آنچه براى او روايت شده است اختيار و انتخاب كرده و براى گزينش آنها اجتهاد و مساعى خود را به كار مىگيرد . به عنوان مثال ، نافع قرآن كريم را بر هفتاد نفر از تابعين قرائت كرد و او ميان قرائت‌هايى كه بر آنها خواند و آنها را از آنان روايت كرد فقط آن قرائاتى را اختيار نمود كه حداقل دو نفر از تابعين دربارهء آنها داراى توافق نظر بودند و ساير قرائاتى را كه از چنين مزيتى برخوردار نبود رها مىكرد . ( مقدمه‌اى بر تاريخ قراءات قرآن كريم ، ص 138 )

اخدود

- اصحاب اخدود

اخفا ( ا )

اصطلاح تجويد - مخارج حروف ( 1 )

اخ القرآن ( ا خ ل ق )

نهج البلاغه را گويند . مجموعه‌اى از خطابه‌ها و نامه‌ها و مواعظ حضرت امير المؤمنين عليه السّلام كه در سال 400 هجرى توسط شريف رضى جمع‌آورى شد ، و كلام آن حضرت كلامى است كه مادون قرآن و ما فوق كلام بشرى است .

اخلاص

نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است . - سورهء اخلاص

اخلاقىترين آيه

خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ
اخلاقىترين آيه قرآن است . از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه فرمود : « خداوند پيامبرش را به مكارم اخلاق امر فرمود و در قرآن آيه‌اى كه تمام مكارم و صفات را در خود جمع كرده باشد همانند آيه 200 سورهء اعراف
( خُذِ الْعَفْوَ . . . )
وجود ندارد . ( دانستىهايى از قرآن كريم - ش 5 - ص 76 )
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — صفحة 31 | محمد يوسف حريرى