تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧
مىدهد . 2 .
فَقالَ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ
( مدثر - 24 ) مقصود از سحر مؤثر است كه داراى يك نوع اثر روى اشياء است ولى در اين‌كه آيا تأثير سحر فقط جنبهء روانى دارد يا اين‌كه اثر جسمانى و خارجى هم ممكن است داشته باشد اشاره‌اى به آن نشده و لذا بعضى معتقدند سحر مؤثر اثرش تنها در جنبه‌هاى روانى است ( تفسير نمونه ، ج 1 ، ص 266 الى 269 )

سحرهء فرعون ( س ح ر )

« وَ جاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ
( اعراف - 113 )
أُلْقِيَ السَّحَرَةُ ساجِدِينَ
( اعراف - 120 ) ساحرانى كه با حضرت موسى عليه السّلام معارضه كردند و چون حقيقت او را دريافتند به وى ايمان آوردند . ( غياث اللغات )

سحق ( س )

فَسُحْقاً لِأَصْحابِ السَّعِيرِ
( ملك - 11 ) دره‌اى در جهنم ( الاتقان ، ج 2 ، ص 454 - لغت‌نامه )

سد ذو القرنين

قالُوا يا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَ مَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجاً عَلى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنا وَ بَيْنَهُمْ سَدًّا
( كهف - 94 ) سدى كه ذو القرنين براى جلوگيرى از تهديد مفسدان ساخت . سدى كه سمبل استحكام و دوام و بقا است . بعضى معتقدند كه سد ذو القرنين همان سد مأرب است كه در سرزمين يمن مىباشد ، در حالى كه سد مأرب گرچه در يك تنگهء كوهستانى بنا شده ولى براى جلوگيرى از سيلاب و به منظور ذخيرهء آب بود و ساختمانش از آهن و مس نيست ( تفسير نمونه ، ج 12 ، ص 539 و 550 )

سدرة المنتهى ( س ر ت ل م ت ها )

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى
( نجم - 14 ) درختى است در آخر بهشت كه علم اولين و آخرين به دو پايان يابد و تنها حضرت رسول بدان رسيده است ( فرهنگ علوم ) . اشاره به درخت پربرگ و پرسايه‌اى است كه در اوج آسمان‌ها در منتها اليه عروج فرشتگان و ارواح شهداء و علوم انبياء و اعمال انسان‌ها قرار گرفته . جايى كه ملائكهء پروردگار از آن فراتر نمىروند و جبرئيل نيز در سفر معراج به هنگامى كه به آن رسيد متوقف شد . دربارهء سدرة المنتهى هرچند در قرآن مجيد توضيحى نيامده ولى در اخبار و روايات اسلامى توصيف‌هاى گوناگونى پيرامون آن آمده و همه بيانگر اين واقعيت است كه انتخاب اين تعبير به عنوان يك نوع تشبيه . . . است . ( تفسير نمونه )

سراب فريبنده

وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمالُهُمْ كَسَرابٍ . . .
و آنان كه كافرند اعمالشان در مثل به سرابى ماند در بيابان هموار بىآب كه شخص تشنهء آن را آب پندارد و به جانب آن شتابد و چون بدانجا رسد هيچ آب نيابد ( نور - 39 ) - از تمثيلات قرآنى است و مثل اعمال كفار است كه پنداشتند سعادتشان نزد غير خدا و در سايه اعمالى است كه به خيال خود ، ايشان را به بت‌ها تقرب مىبخشد و وقتى هم كه اجلشان رسيد هيچ اثرى از اعمال خود كه اميد اثر از آن در سر مىپروراندند نديدند . ( تشبيهات و تمثيلات قرآن - ص 165 )