( حلية القرآن ، ص 25 )
حق اليقين
وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ
( حاقه - 51 )
قرآن مجيد است ( تاريخ قرآن ، ص 31 )
حكم ( ح )
وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ حُكْماً عَرَبِيًّا
( رعد - 73 )
قرآن مجيد است ( تاريخ قرآن ، ص 31 - اعلام قرآن )
حكم الله ( ح م لّا )
وَ اللَّهُ يَحْكُمُ لا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ
( رعد - 41 )
- خداى تعالى حكم مىكند و در قبال حكمش حكم احدى نفوذ ندارد و در نتيجه نمىتواند از حكم او جلوگيرى كند .
حكمت
1 .
سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ
( نحل - 125 )
در اينجا قرآن حكمت ناميده شده زيرا به منزلهء سدى است در برابر فساد و امور ناپسند . قرآن حكمت است به خاطر اينكه براساس قانون معتبرى نازل شده كه هر شىء در جاى خود قرار گرفته باشد . يا بدين جهت كه مشتمل بر حكمت است ( الاتقان ، ج 1 ، ص 182 و 185 - مجمع البيان )
2 .
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً
( بقره - 269 )
گفتار و كردارى بر وفق حق و حقيقت . رسيدن به حق به واسطهء علم و عقل . آنچه كه بر امر حق واقف سازد .
و در اصطلاح حكمت عبارت است از شناختن حقايق اشياء ( به اندازهاى كه براى بشر ممكن است ) و آن بر دو قسم است : نظرى و عملى .
حكمت عملى دانستن حقيقت چيزهايى است كه وجود آنها در اختيار انسان است و شناخت اموريست كه به عمل تعلق داشته باشد و به سه بخش علم اخلاق و علم تدبير منزل و علم سياست كشور تقسيم مىشود . و حكمت نظرى دانستن حقيقت چيزهايى است كه وجود آنها تحت اختيار انسان نيست و مربوط بعلوم خارج از قدرت بشرى است كه به سه قسمت الهى و طبيعى و رياضى تقسيم كردهاند . ( كانون حكمت قرآن ، كمرهاى ، ص 33 - معارف و معاريف )
حكمت بالغه
حِكْمَةٌ بالِغَةٌ فَما تُغْنِ النُّذُرُ
( قمر - 5 )
- قرآن مجيد است . حكمت بالغه را كلمه حقى معنا كردهاند كه از آن بهرهبردارى كامل شود . آن حكمتى است كه كامل باشد و از ناحيه خودش نقصى و از جهت اثرش كمبودى نداشته باشد .
( بينات - ش 25 - ص 30 )
حكم جاهليت
أَ فَحُكْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْماً لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ
( مائده - 50 )
آيه در رابطه با جهل و نادانى و نكوهش پذيرش احكام جاهلى و احياى آن است با توجه با اينكه آنان نظام و قوانين و آدابى داشتند ولى بر مبناى حق و علم و آگاهى نبود يك نظام غلط و جاهلانه بود كه اسلام آن را محكوم مىكند و طالبان آن قوانين و نظام را نكوهش مىنمايد . ( مكتب اسلام ، ش 431 ، ص 43 )
حكيم
1 .
إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
( بقره - 32 )
دانا كامل در حكمت و خرد . از نامهاى صفات