تلحين ( ت )
تغيير دادن كلمه است براى زيبايى صدا و از جمله بدعتهايى كه در كيفيت قرائت قرآن پديد آمد آهنگهايى قرائت است كه آن را تلحين نامند . و پارهاى از متأخران قرّاء قرآن را بآهنگهاى منظم و متناسب مىخوانند و از اين قبيل است :
1 . ترعيد - آن است كه قارى در حين تلاوت آواز خود را به نحوى از حنجره بيرون آورد كه گويى از فرط سرما يا شدت درد صداى او مرتعش گرديده و اين صفت زشت و منهى عنها است .
2 . ترقيص - آنست كه قارى با ساكن سكوت نمايد و با متحرك صداى خود را به آهنگى شبيه به كسى كه در حال دوندگى يا هروله است مىنمايد و آن منهى عنه است .
3 . تطريب - آن است كه در قرائت تغنى كنند و در غير موقع مد براى كشش صوت مد دهند و در موقع مد آن را بيش از حد خود طول دهند كه قانون قرائت آن را جايز نشمرد .
4 . تحزين - آن است كه قرائت را به صورت حزن آورى بيرون آرند مثل آنكه از شدت خضوع مىگريند . اين عمل به مناسبت آنكه رايحهء ريا از آن استشمام مىشود منهى عنه است . ( اعجاز قرآن ، ص 41 - الاتقان ، ج 1 ، ص 330 - لغتنامه ذيل هر عنوان )
تلميحات قرآنى ( ت )
يكى از ابواب قرآنپژوهى بحث امثال و تلميحات قرآنى است و از آنجا كه قرآن به زبان عربى نازل گشته است وجود تلميحات و امثال قرآنى در محاورهء عربى بيشتر از زبان فارسى است و از جمله است : احمر ثمود ، بيت العنكبوت ، حمار عزير ، حمالة الحطب ، خط الملائكه ، ذئب يوسف ، ريح يوسف ، سنة الحمار ، صاعقهء ثمود ، قميص يوسف ، كذب الدلال ، كلب اصحاب كهف ، كيد النساء ، ناقة اللّه ، ناقهء صالح ، نخلهء مريم ( بينات - ش 6 - ص 80 الى 89 )
تمايز حروف
در اصطلاح تجويد تفاوت مختصرى را گويند كه در دو حرف مشابه وجود دارد .
تمثيلهاى قرآن ( ت )
- مثلهاى قرآن
تنجيم ( ت )
پارهپاره و به تدريج نازل شدن وحى ( قرآنپژوهى ، ص 124 )
تنزيل
وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ
( شعرا - 192 )
1 . قرآن مجيد است ( تاريخ قرآن ، ص 31 - آشنايى با علوم قرآن ، ص 490 - الاتقان ، ج 1 ، ص 182 )
2 . نزول وحى چون به خداوند نسبت داده شود انزال و تنزيل ناميده مىشود ( قرآنپژوهى ، ص 20 )
تنوين
در اصطلاح تجويد توليد كردن ( نون ) است .
تنوين نون ساكنهاى است كه در آخر كلمه خوانده شده ولى نوشته نمىشود و علامت آن به شكل ( تنوين نصب ) ( تنوين جر ) ( تنوين رفع ) است و چون از اين سه علامت ، نون ساكن ( در آخر كلمات عربى ) توليد مىگردد آنها را تنوين ناميدهاند .
تواب ( ت وّ )
هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
( بقره - 37 )
توبهپذير . بخشايشگر . از اسماء خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 137 )