تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — صفحة 107

مساهمون:

ص١٠٧
دهيد باز هم به رهنمود وحى بوده است . 2 . دربارهء ترتيب و توالى سوره‌هاى قرآن ( كه آغاز آنها فاتحة الكتاب و پايان آنها سورهء ناس است ) اختلاف اقوال است . بعضى گفته‌اند اجتهادى ( اجتهاد صحابه ) است و به رأى و نظر گردآورندگاه باز مىگردد ( و به عهدهء سامان دهندگان مصحف عثمانى است ) بعضى گفته‌اند توقيفى است و به امر و ارشاد پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و رهنمود وحى صورت گرفته و بعضى گفته‌اند آميزه‌اى از توقيف و اجتهاد است . ( قرآن‌پژوهى ، ص 13 و 15 )

توقيفى بودن رسم الخط

رسم الخط قرآن ( 1 )

تهلكه ( ت ل ك )

وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
( بقره - 195 ) كارى كه سرانجامش هلاكت باشد . از امام صادق عليه السّلام منقول است كه فرمود اگر كسى همهء دارايى خويش را در يكى از راه‌هاى خير مصرف كند نه كار نيكى كرده و نه در اين‌باره توقيفى نصيبش شده .

تهليل ( ت )

گفتن
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
. علماى علم قرائت در آغاز يا پايان يازده سوره قرآن ( زلزال ، قارعه ، عصر ، همزه ، فيل ، قريش ، ماعون ، كوثر ، لهب ، فلق و ناس ) تهليل مىگويند . ( فرهنگ اصطلاحات تجويد - اطيب البيان ، ص 171 )

تهليلات قرآن

مثل
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
و . . .

تيمم ( ت ى مّ )

فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً
( نساء - 43 ) طهارت ترابيه‌اى ( از خاك و ريگ و كلوخ و سنگ ) است به جاى وضو و غسل در موارد هفتگانه : عدم امكان تهيّه آب به قدر وضو يا غسل ، عدم دسترسى به آب ، ترس از استعمال آب از جهت جان ، ترس از فقدان آب جهت حفظ انسان يا حيوان ، فقدان آب زيادتر از اندازهء شستشوى بدن يا لباس نجس ، فقدان وقت جهت انجام وضو يا غسل ، نداشتن غير از آب و يا ظرف آبى كه استعمال آن حرام است ( نگاه كنيد به رساله‌هاى عمليّه )

تين

نام سوره‌اى است در قرآن مجيد - سورهء تين .

تيه

قالَ فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ
( مائده - 26 ) به معنى تحيّر و سرگردانى ، در مورد سرگردانى بنى اسرائيل تا چهل سال در جريان مخالفت با حضرت موسى عليه السّلام است و بلاد تيه ( يا تيه بنى اسرائيل يا صحراى تيه يا بادية التيه يا فحص التيه يا جبل التيه ) شهرت بيابانى است در شبه جزيرهء سينا . در اين بيابان قوم بنى اسرائيل بعد از خروج از مصر مدت چهل سال سرگردان بودند و طبق نقل جملهء آنهايى كه از مصر خارج شدند در اين بيابان مردند بجز يوشع بن نون و كالب بن نوفنه .