خطبهء 11
از فرمايشات آن حضرت در رابطه با جنگ جمل نسبت به فرزند خود محمّد حنفيّه آنگاه كه علم جنگ را به او عطا فرمود :
( 1 ) اى محمّد ، باش همچون كوه سخت و استوار * ( مىنشايد مر ترا هرگز فتور و اضطرار )
كوه گر لرزد تو ثابت باش و در جا مستقرّ * ( صخره گر ريزد تو محكم باش و قائم در مقرّ )
( 2 ) در زمان جنگ دندان روى دندان بر گذار * ( مشكلات جنگ را بر خود قرين و سهل دار )
( 3 ) بر سبيل استعاره « 1 » كاسهء سر راسپار * ( بر كسى كه هستى عالم بنامش برقرار )
در سر عزّ و شرف ، از جان و از سر درگذر * ( بر خدا معطوف دار افكار خود را اى پسر )
پاى خود را با مهابت بر زمين كوب همچو ميخ * با ثبات خويش بر كن ريشهء دشمن ز بيخ
( 4 ) كثرت دشمن ترا مقرون نسازد بر هراس * چونكه آن همراه دارد بر تو سوء انعكاس
( 5 ) انتهاى جند دشمن را بياور در نظر * ( مطمئن هرگز مباش از كيد خصم حيلهگر )
تا تمام لشكر دشمن نيابند انهزام * ( دستيابى غير ممكن باد بر تو در مرام )
( 6 ) تا پس از آگاهى از تدبير و مكر دشمنان * از شعاع برق تيغ تيزشان باش ايمنان
امام عليه السّلام بعد از اين همه نصائح ارزنده و توصيههاى سازنده ، باز مسئلهء نصرت و پيروزى را منوط « 2 » به توفيق خدا ميداند :
پس بدان ، بعد از ثبات و استقامت در ستيز * كار را يكسر نخواهد كرد بر تو تيغ تيز
غير از اينكه بهر امداد و حمايت دست غيب * از وراى پردهء غيبت برون آيد ز طيب
هامش
( 1 ) استعاره عاريت دادن
( 2 ) آويخته