بىمانند ، و الا مقام ، بزرگ منزلت و گرانقدر است . او نخستين كسى است كه در امر امامت سخن گفته و اين مذهب را با نگرش دقيق پاكيزه بيان كرده است ، فرد ماهر در صناعت كلام بوده ، حاضر جواب و شمشيرى برنده براى حق و مدافع حقوق اهلبيت عليهم السلام و دفاع از عقايدشان بوده است . وى با مخالفان نشستهاى زيادى داشته كه در تمام آنها بر ايشان غالب مىشده است كه دانشمندان علم رجال در كتابهاى خود او را با احترام و تعظيم ياد كردهاند .
شيخ در رجال خود او را از اصحاب امام كاظم عليه السلام ياد كرده است و در « الفهرست » مىنويسد : هشام بن حكم از خواصّ سرور ما مولايمان موسى بن جعفر عليهما السلام است ، او مباحثاتى فراوان بامخالفان دربارهء اصول و جز آن داشته است و او داراى يك اصل و تأليفات زيادى است . محمّد بن ابى عمير و صفوان بن يحيى از وى روايت كردهاند . هشام ، امام صادق و فرزندش موسى بن جعفر عليهما السلام را ملاقات كرده و از آن دو بزرگوار روايات بسيارى را نقل كرده و از آن دو امام همام مدايح ارزشمندى دربارهء او نقل كردهاند .
هشام از جمله كسانى است كه سخن را دربارهء امامت شكافته و اين مذهب را از ابهامات و اشكالات ( مخالفان ) پاك و مهذّب ساخته است . وى در صناعت كلام ، ماهر و حاذق و حاضرجواب بوده است . روزى از او پرسيدند : آيا معاوية بن ابى سفيان در جنگ بدر حضور داشته است ؟
مسند الإمام الكاظم (ع) (مسند امام الكاظم ع) (فارسى) — صفحة 491
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٤٩١