سپس رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : ( خداى سبحان ) مىفرمايد : اى فرزند آدم ! تو به وسيلهء مشيّت من براى خودت مىخواهى آنچه را كه مىخواهى و با ارادهء من آنچه را كه براى خود مىخواهى اراده مىكنى و به لطف و فضل نعمت من بر نافرمانى من توانمند شدى و به نيرو و نگهدارى و عافيت من و اجباتِ مرا ادا مىكنى .
( بنابراين ) من به خوبيهاى تو سزاوارتر از تو ، و تو به گناهانت از من سزاوارترى .
نيكى از جانب من به خاطر دوست داشتنم تو را به تو مىرسد و بدى به كيفر جنايت تو از جانب خودت عايد تو مىشود و به خاطر زيادى سلطهام به تو از طاعت من سرپيچيدى ! و به خاطر بدگمانيت از رحمت من نوميد گشتى ! بنابراين حمد و سپاس مرا سزاست و حجّت و برهان به زيان تو آشكار و عيان است .
و به خاطر نافرمانى تو ، مرا بر تو راه كيفر و مجازات باز و به خاطر احسان من پاداش نيكو در اختيار من است .
وانگهى من هشدار تو را نسبت به خودم ترك نكردم به علاوه در هنگام فريب خوردگيت تو را گرفتار عذابم ننمودم ، اين است كه خداى تعالى مىفرمايد :
« وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ »
« 1 » . من تو را بيش از توانت تكليف نكرده و از امانت جز همان مقدار كه خود اقرار كرده و پذيرفتهاى امانتى را بر تو تحميل نكردهام .
هامش
( 1 ) - فاطر / 45 : اگر خداوند همهء مردم را به خاطر اعمالى كه انجام دادهاند مجازات كند ، جنبندهاى را بر روى زمين نخواهد گذشت .