زيد بن على بن حسين عليهما السلام پس از ابوجعفر باقر عليهما السلام از همهء برادرانش با فضيلتتر بود ، و فردى عابد و پرهيزگار و بخشنده و دلير بوده است و همو به عنوان خونخواهى امام حسين عليه السلام قيام به شمشير كرد و مردم را به « رضا از آل محمّد » فرامىخواند ، مردم گمان كردند كه مقصود او خودش است در صورتى كه منظور وى خودش نبود چون از قبل مىدانست كه برادرش امام باقر عليه السلام شايستهء مقام امامت است و همچنين در وقت وفات خود به اباعبداللَّه جعفر بن محمّد الصّادق وصيّت كرد .
در روايت آمده است كه علّت قيام آن حضرت پس از آنچه گفتيم اين بود كه وى بر هشام بن عبدالملك وارد شد در حالى كه هشام مردم شام را گرد آورده بود تا عرصه را بر آن حضرت در آن مجلس تنگ كنند به طورى كه نتواند به نزديك هشام برسد ، پس زيد رو به هشام كرد و فرمود : كسى از بندگان خدا بالاتر از آن شخصى نيست كه به تقواى الهى سفارش كند و من تو را يا اميرالمؤمنين [ ! ] به تقواى الهى سفارش مىكنم ، بنابراين از خدا بترس ! هشام پس از شنيدن سخن زيد ، گفت : تو خودت را شايستهء خلافت مىبينى ، بىمادر ! تو را به اين كار چه ! در حالى كه تو يك كنيززادهاى !
زيد در جواب او گفت : من كسى را بزرگتر از پيامبر سراغ ندارم در حالى كه آن پيامبر يك كنيززاده بود ، بنابراين اگر كنيززاده بودن از مقام والاى او مىكاست ، خداوند او را مبعوث به پيامبرى نمىكرد ، و او اسماعيل بن ابراهيم است ! بگو ببينم نبوّت مهمتر است يا خلافت ؟ ! و پس از آن چه كم بود دارد مردى كه پدرش رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم است ، و نيز پسر علي بن ابىطالب عليه السلام است !
مسند الإمام السجاد (ع) (مسند امام سجاد ع) (فارسى) — صفحة 246
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٢٤٦