وإذا اختلف القوم أمكنوا عدوّهم ، وآفة العدد اختلاف الكلمة ، والتفضّل بالحسنة يقي السيّئة ، والمكافأة بالسيّئة الدخول فيها ، والعمل بالسوء يزيل النعماء ، وقطيعة الرحم تورث الهمّ ، وانتهاك الحرمة يزيل النعمة ، وعقوق الوالدين يورث النكد ، ويمحق العدد ، ويخرب البلد ، والنصيحة تجرّ الفضيحة ، والحقد يمنع الرفد ، ولزوم الخطيئة يعقب البليّة ، وسوء الرّعة يقطع أسباب المنفعة ، الضغائن تدعو إلى التبائن ، ثمّ أنشأ يقول :
أكلت شبابي فأفنيته * وأفنيت بعد دهور دهورا
ثلاثة أهلين صاحبتهم * فبادوا فأصبحت شيخا كبيرا
قليل الطعام عسير القيام * قد ترك الدهر خطوي قصيرا
أبيت أراعي نجوم السّماء * أقلّب أمري بطونا ظهورا
شرح
بدانيد وقتي قومي با يكديگر اختلاف كنند دشمن خود را كمك كردهاند . آفت جمعيت زياد ، اختلاف است . بخشش واحسان ، بدى را نابود مىكند ، پاسخ بدى را با بدى دادن ، خود دخول در بدىهاست وعمل بد نعمتها را زائل مىكند . قطع رحم كردن ، غم واندوه را به ارث مىگذارد ، وحرمتشكنى ، نعمت را از بين مىبرد .
نفرين پدر ومادر سياهبختى را به جا گذارده ، جمعيت را پراكنده وشهر را ويران مىكند . خيرخواهى ونصيحت ، رسوايى را مىبرد . كينه وحسد ، مانع بخشندگى است ، وملتزم گناه شدن ، بلا را به دنبال دارد ، ورعايت نكردن حقّ ديگران ، أسباب منفعت را قطع مىكند . كجانديشى وكينهتوزى جدايى را به دنبال دارد . آنگاه اين سروده را مىگفت :
1 - جوانى را صرف كردم وآن را تباه نمودم وروزگار را يكى پس از ديگرى نابود ساختم .
2 - سه همسر كه با آنها زندگى مىكردم ، همگى مردند وخودم پيرمردى فرتوت شدم .
3 - غذايم كم وبرخاستنم به سختى است وعمر طولانى روزگار ، قدمهايم را كوتاه كرده است .
4 - شب را بيدارم وبه ستارههاى آسمان نگاه مىكنم ودر ظاهر وباطن امر خودم انديشه مىكنم .