گرداند بر خود چيزها را كه پيش از آن بر وى حلال بوده باشد مثل استمتاع از زنان و استعمال طيب و تراشيدن سر را و پوشيدن جامهاى دوخته و غير آن از چيزهايى كه مذكور است در باب حج . و نيز خداوند [ 78 آ ] حرم است كه در آن حرم صيد و قلع شجر و نباتات و قلع آن حرام است و نيز ذى حرمت است اگر كسى التجا بوى كند اخراج آن كس و ايذاء وى حرام باشد تا بيرون نرود . و او را قبله نيز گويند زيرا در نماز و ذبح و احتضار ميت و دفن وى و غير ذلك واجب بود كه رو بسوى آن خانه كنند . و نيز گفتهاند كه او را قبله گويند به جهت آنكه دعا و عبادت كسى كه متوجه بسوى وى باشد در حالت آن دعا و عبادت مقبول است . و او را كعبه نيز گويند به جهت آنكه كعب در لغت عرب چيزى بلند مرتبه و عالى قدر و عظيم الشان را گويند و ظاهر است كه خانه كعبه بلند مرتبه و عالى قدر و عظيم الشان است چنان كه حق سبحانه و تعالى مى فرمايد كه : إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ . فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دخَلَهَُ كانَ آمِناً يعنى بدرستى كه اول خانه در روى زمين بنا كرده شد به امر خدا به جهت مردمان تا حق سبحانه و تعالى را در آنجا عبادت كنند آن خانهايست كه در مكه است يعنى خانه كعبه است كه حضرت ابراهيم خليل به امر ملك جليل بنا كرد و آن خانه مبارك راه نماينده اهل عالم است و در آن خانه نشانها و دليلهاى روشن است و مقام ابراهيم است و هر كه در آنجا
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 204
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٠٤
هامش
( 14 ) آستانه : استمتاع زبان
( 15 ) سپه : افتادگى دارد : و تراشيدن
( 16 ) جامها ( رسم الخط )
( 17 ) آستانه : چيزها
( 18 ) سپه : حرم وى
( 19 ) سپه : احرام
( 1 ) سپه : واجب است كه بسوى
( 2 ) سپه : بجهة ( رسم الخط )
( 3 ) آستانه : عبارتى
( 14 ) آستانه : استمتاع زبان
( 15 ) سپه : افتادگى دارد : و تراشيدن
( 16 ) جامها ( رسم الخط )
( 17 ) آستانه : چيزها
( 18 ) سپه : حرم وى
( 19 ) سپه : احرام
( 10 ) آستانه ( و ) ندارد .