صورت يا هيئتى كه از تركيب مواد حاصل مىشود و آن جزء صورى مىباشد .
ارزش هيئتهاى تركيبى و جزء صورى علم در قسمت صورى منطق يعنى مباحث قياس و استقراء و تمثيل بيان شد و اقسام تركيب آنها معلوم گرديد و اينك ارزش مواد علم بيان مىشود .
شناسائى مواد علم كه اكنون درصدد آن هستيم بستگى به درجه بندى معلومات قبلى و تعيين ارزش هريك از آنها دارد كه بايستى انجام شود .
طبقهبندى معلومات قبلى يا مواد علم
( 899 ) معلومات قبلى كه از تركيب آنها علوم تازه بدست مىآيد عبارتند از :
1 - يقينيات 2 - مظنونات 3 - مشهورات 4 - مخيلات 5 - مشبهات به يقينيات و مشبهات بمشهورات 6 - مسلّمات 7 - مقبولات 8 - وهميات 9 - وضعيات 10 - مصادرات .
هريك از اقسام مذكور داراى اقسام متعدد و فروع و احكام خاصى ميباشند كه به ترتيب شرح داده مىشود .
يقينيات يا قضاياى واجب القبول
( 900 ) يقينيات علوم جزمى ثابت مطابق با واقع ميباشند كه زوال و شك و ترديد هيچگاه در آنها راه ندارد و هرگاه به چيزى يقين حاصل شود و بعدا بمعرض شك درآيد آن قضيه مشتبه به يقينى گرديده و يقينى نميباشد زيرا علم يقينى علمى است كه حكم بتوسط علم به علت حاصل گرديده باشد و هرگاه علت حكم معلوم شده باشد و از علم