ليكن او غرق نميشود .
منتج نيست .
مصنف كتاب ما مطابق معمول پس از فراغ از اقسام اصلى قياس بذكر اقسام فرعى پرداخته است و ما بواسطه مناسبت با مقام بذكر قياس مقسّم ابتدا ميكنيم .
قياس مقسم
( 827 ) قياس مقسم كه در شماره ( 759 ) نامبرده شد . قياسى است كه صغراى آن منفصله حقيقيهء كثير الاجزاء باشد .
اين قياس گاهى به صورت اقترانى و گاهى استثنائى تشكيل مىشود .
مثال اقترانى
هرجسمى يا حيوان . و يا نبات . و يا جماد است .
هرحيوانى و هرنباتى و هرجمادى . متحيز است .
هرجسمى . متحيز است .
مثال قياس مقسم استثنائى
هرعددى يا تام ، و يا زايد ، و يا ناقص است .
ليكن تام است .
پس زايد و ناقص نيست
و ميتوانيم بگوئيم :
ليكن زايد نيست : پس تام يا ناقص است .