تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 451

مساهمون:

ص٤٥١
بر صحت انتاج آن است .

مختلطات منتجهء شكل دوم

( 667 ) ضروبيكه از اختلاط 13 قضيهء موجّههء صغرى با 13 موجّههء كبرى در اين شكل حاصل مىشود مانند شكل اول 169 ضرب ميباشند . و از اينعده 77 صورت تركيبى بواسطهء نداشتن شرط اول از اعتبار ساقط ميگردد . زيرا شرط اول اين بود كه صغرى دائمه و يا ضروريه باشد و اگر نبود كبرى از شش قضيه‌اى باشد كه سالبهء آنها قابل انعكاس است . بنابراين قضايائيكه فاقد اين شرط هستند . يازده صغراى غير دائمه و غيرضروريه و هفت كبراى غيرمنعكسه ميباشند كه نتيجهء ضرب ايندو قسم به 77 ضرب ميرسد و آنها فاقد شرط اول هستند . شرط دوم نيز هشت قرينه را كه فاقد آن هستند از اعتبار ساقط مينمايد و اين هشت ضرب از اختلاط دو صغراى ممكنه با كبراى دائمه و دو عرفيّهء عامه و خاصه و از اختلاط كبراى ممكنهء عامه و خاصه با صغراى دائمه حاصل ميشوند . و رويهم 85 قرينه كه بعضى فاقد هردو شرط هستند و بعضى فاقد يكى از دو شرط هستند از اعتبار بيرون رفته و 84 ضرب منتج باقى ميماند و جدول ضروب منتجه و غيرمنتجه بعدا خواهد آمد . نتيجه در 84 ضرب مزبور حالات مختلفى دارد و براى استخراج نتايج آنها چهار قاعده ذكر مىشود :
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 451 | صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) / عبدالمحسن مشكوة الدينى