تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 452

مساهمون:

ص٤٥٢

قاعدهء استخراج نتايج موجهه شكل دوم

( 668 ) نتايجيكه از اختلاطهاى صحيح شكل دوم حاصل مىشود بجهتهاى مختلفى موجّه ميگردند . گاهى نتيجه دائمه و در بعضى از تركيبات با حذف لا دوام و هرگونه ضرورتى ، فى الجمله تابع صغرى مىباشد . ( 669 ) براى استخراج نتيجه از حيث جهت در موارد مذكور بقواعدى كه ذكر ميكنيم بايستى رجوع شود . « قاعدهء اول » اگر يكى از دو مقدّمه ضروريّه يا دائمه باشد نتيجه دائمه خواهد بود . « قاعدهء دوم » هرگاه هيچيك از دو مقدمه دائمه يا ضروريه نباشد اگر صغرى بقيد لا ضرورت و لا دوام مقيد نباشد عين جهتيكه در صغرى موجود است به نتيجه نقل مىشود . « قاعدهء سوم » اگر هيچيك از دو مقدمه ضروريه و دائمه نبوده و صغرى مركّب يعنى مقيد بلا دوام يا ضرورت باشد . قيد اسقاط گرديده و بقيّه جهت از صغرى به نتيجه منتقل ميگردد . « قاعدهء چهارم » اگر هيچيك از دو مقدمه ضروريه و دائمه نبوده و صغرى داراى هرگونه ضرورت غيردائمه يعنى ضرورت وصفيه و يا وقتيه باشد . ضرورت اسقاط گرديده و نتيجه به بقيهء آن جهت موجّه ميگردد . ( 670 ) براى منطبق نمودن قواعد چهارگانهء مزبور نتايج حاصله را در پنج طبقه تنظيم و براى هريك جدول مخصوصى ترتيب داده‌ايم .