اجزاء قضيه شرطيه
( 303 ) قبلا گفته شد كه اولين تركيب در مفردات ضمن قضيهء حمليه به عمل مىآيد و قضاياى شرطيه تركيب مابعد اول ميباشند . بنابر اين اجزاء شرطيه هميشه قضايا هستند و در اين صورت اگر تركيب در مرتبهء دوم باشد شرطيه از قضاياى حمليه فراهم آمده و اگر تركيب سوم و چهارم يا بالاتر باشد از قضاياى شرطيه حاصل ميشوند .
بنابراين شرطيه از جهت اختلاف اجزاء داراى اشكال و اقسام متفاوتى مىباشد و ممكن است از اجزاء متشابه يا مختلف تشكيل گرديده يا اجزاء متفاوت داشته باشد .
در سه صورت اجزاء از يك نوع و يك نواخت ميباشند و آن در وقتى است كه از دو حمليه . يا دو متصله . و يا دو منفصله فراهم آمده باشد . و در غير اين سه صورت مختلط خواهند بود .
( 304 ) در دو حالت از سه صورت مذكور ممكن است خود قضيه نيز با اجزاء متجانس باشد يعنى خود قضيه متصله و هردو جزئش نيز مانند اصل متصله باشند . يا خود قضيه منفصله و اجزاء نيز منفصله باشند و با فرض غيرمتجانس بودن خود قضيه با اجزاء اين صورتها حاصل مىشود كه :
( 305 ) گاهى ممكن است خود قضيه متصله و دو جزئش منفصله بوده . و يا هردو جزئش حمليه باشند و در اين صورت اجزاء قسيم اصل ميباشند .